Artikel 316 Faillissementswet (316 FW)

De bewindvoerder is voor wie in de schuldsaneringsregeling zit de belangrijkste persoon in de procedure. Dit artikel zegt in twee zinnen wat zijn taak is: hij ziet toe op de naleving van uw verplichtingen uit de regeling, en hij beheert en vereffent de boedel.

Toezicht op uw verplichtingen

De regeling legt u verplichtingen op: informatie geven, geld afdragen, zich inspannen om inkomen te verwerven en geen nieuwe schulden maken. De bewindvoerder controleert of dat gebeurt. Hij rapporteert daarover en zijn oordeel weegt zwaar bij de beslissing aan het einde van de regeling.

Dat maakt hem geen tegenstander. Zijn taak is ook uw regeling tot een goed einde te brengen; hij zit er niet om u te betrappen, maar om te zorgen dat de afspraak wordt nagekomen die u met uw schuldeisers hebt.

Beheer en vereffening

Daarnaast beheert hij de boedel: hij int wat er binnenkomt, houdt de boedelrekening bij, maakt goederen te gelde waar dat aan de orde is en verdeelt uiteindelijk wat er te verdelen valt. Nogmaals het onderscheid dat in deze wet steeds terugkomt: bij een faillissement doet een curator dat werk, bij de schuldsaneringsregeling een bewindvoerder.

Machtiging om te procederen

Voordat de bewindvoerder in rechte optreedt, heeft hij machtiging van de rechter-commissaris nodig. Alleen voor verificatiegeschillen geldt die eis niet. Daarnaast noemt de wet een reeks gevallen waarin hij juist wél vooraf machtiging moet vragen, ook als hij helemaal niet gaat procederen: onder meer de keuze bij een lopende wederkerige overeenkomst, de opzegging van een arbeidsovereenkomst en de beëindiging van huur op grond van artikel 305 Fw. Zo wordt voorkomen dat er zonder toetsing vooraf op kosten van de boedel wordt geprocedeerd of ingegrepen.

Ontbreekt die machtiging toch, dan raakt dat in beginsel de geldigheid van zijn handeling tegenover derden niet: de wet verklaart artikel 72 Fw overeenkomstig van toepassing, waardoor de bewindvoerder in dat geval alleen intern aansprakelijk is. Een wederpartij hoeft dus meestal niet te controleren of de machtiging er was. Voor de opzegging van een arbeidsovereenkomst ligt dat anders: die is zonder machtiging vernietigbaar, en de werknemer kan zich daar binnen een korte termijn met een verklaring aan de bewindvoerder op beroepen.

Een voorbeeld. De bewindvoerder wil een vordering van de boedel op een derde in rechte innen. Hij vraagt daarvoor eerst machtiging aan de rechter-commissaris, die beoordeelt of de te verwachten opbrengst opweegt tegen de kosten en het risico.

In de praktijk

Werk vanaf het begin open samen met uw bewindvoerder. Geef wijzigingen in werk, inkomen, gezinssamenstelling of woonsituatie ongevraagd door en bewaar loonstroken en jaaropgaven. Wat u zelf meldt, is bijna nooit een probleem; wat later blijkt, vaak wel.

Hebt u een vraag over wat mag, stel die vooraf. De bewindvoerder mag u niet adviseren over uw persoonlijke belangen zoals een advocaat dat zou doen, maar hij kan wel aangeven welke stap binnen de regeling past.

Bent u het met een handeling van de bewindvoerder oneens, dan kunt u daartegen bij de rechter-commissaris opkomen; artikel 317 Fw geeft daarvoor een korte, laagdrempelige procedure. Blijft de samenwerking structureel moeizaam, dan kan de rechtbank op grond van artikel 319 Fw een andere bewindvoerder benoemen.