Artikel 104 Faillissementswet (104 FW)

Niet elk conflict hoeft te worden uitgeprocedeerd. Een regeling is vaak sneller, goedkoper en zekerder dan jaren procederen met een onzekere afloop. Dit artikel geeft de curator daarom uitdrukkelijk de bevoegdheid om te schikken en vaststellingsovereenkomsten te sluiten, maar niet zonder controle vooraf.

Twee soorten afspraken

Een schikking beëindigt een geschil door elkaar tegemoet te komen: partijen laten allebei iets los om van de zaak af te zijn. Een vaststellingsovereenkomst legt vast wat er tussen partijen geldt, ook als daarmee wordt afgeweken van hoe het misschien juridisch zou uitpakken. In beide gevallen kiest de curator voor zekerheid nu boven een mogelijk beter resultaat later.

Wie meekijkt

De wet zet er twee waarborgen omheen, en de volgorde is duidelijk.

• Advies van de schuldeiserscommissie — als die er is; bestaat zij niet, dan vervalt deze stap.
• Goedkeuring van de rechter-commissaris — die is altijd vereist en komt er niet automatisch.

Die twee stappen horen aan de handtekening vooraf te gaan. Slaat de curator ze over, dan is de afspraak daarmee niet van tafel: op grond van artikel 72 Fw blijft zij tegenover de wederpartij geldig. Het risico ligt bij de curator zelf, die er persoonlijk voor aansprakelijk is tegenover de gefailleerde en de schuldeisers.

Waarop wordt getoetst

De vraag is steeds of de regeling goed is voor de gezamenlijke schuldeisers. Daarbij weegt mee hoe sterk de zaak staat, wat procederen kost, hoe lang het duurt en of er bij de wederpartij daadwerkelijk iets te halen valt. Een vordering van een ton op een partij zonder vermogen is in de praktijk minder waard dan een zekere betaling van een kwart daarvan.

Een voorbeeld. De curator meent dat een oud-leverancier vlak voor het faillissement te veel betaald heeft gekregen en spreekt hem daarop aan. De leverancier betwist dat en heeft argumenten. Na overleg bieden partijen elkaar de hand op terugbetaling van een deel. De commissie adviseert positief omdat een procedure jaren zou duren; de rechter-commissaris keurt de regeling goed en het geld komt binnen weken in de boedel.

In de praktijk

Wordt u door een curator aangesproken en wilt u ervan af, dan is een regeling vaak bespreekbaar. Zet uw voorstel schriftelijk en onderbouwd op papier, en houd er rekening mee dat de curator tijd nodig heeft voor advies en goedkeuring. Andersom geldt voor schuldeisers dat u een schikking niet zomaar kunt tegenhouden; wel kunt u uw bezwaren kenbaar maken en zo nodig op grond van artikel 69 Fw bij de rechter-commissaris opkomen tegen het handelen van de curator.