De gefailleerde is bevoegd aan zijn gezamenlijke schuldeisers een akkoord aan te bieden. De gefailleerde mist deze bevoegdheid indien de curator een overeenkomst als bedoeld in artikel 907, eerste lid, van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek heeft gesloten en bij de rechter een verzoek als bedoeld in dit lid is ingediend, tenzij onherroepelijk vaststaat dat dit verzoek niet tot toewijzing zal leiden. Indien de gefailleerde overeenkomstig artikel 139 een ontwerp van een akkoord ter griffie van de rechtbank heeft neergelegd, kan geen verzoek als bedoeld in artikel 907, eerste lid, van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek worden ingediend, tenzij het akkoord is verworpen, de homologatie van het akkoord onherroepelijk is geweigerd of door de rechter de ontbinding van het akkoord is uitgesproken.
Artikel 138 Faillissementswet (138 FW)
De bevoegdheid van de gefailleerde een akkoord aan te bieden
Wettekst
Toelichting
Een faillissement hoeft niet altijd te eindigen met de verkoop van alles wat er is. De gefailleerde mag zijn gezamenlijke schuldeisers een akkoord aanbieden: een voorstel waarbij zij een deel van hun vordering ontvangen en de rest laten vallen. Stemmen zij ermee in en homologeert de rechtbank het voorstel, dan eindigt het faillissement zodra die homologatie onherroepelijk is geworden; tegen de beslissing staat nog korte tijd hoger beroep open, en in die periode loopt het faillissement gewoon door. Dit artikel geeft die bevoegdheid en begrenst haar op één punt.
Wat een akkoord is
Een akkoord is een voorstel aan alle gewone schuldeisers samen, niet aan één van hen. Meestal biedt de schuldenaar een percentage van iedere vordering, betaald uit geld dat van buiten komt: van familie, van een investeerder, van een partij die de onderneming wil voortzetten. De aantrekkelijkheid ervan is dat er sneller iets wordt uitgekeerd dan bij een vereffening, en dat de onderneming of de persoon verder kan.
Wanneer hij geen akkoord mag aanbieden
Dit artikel zelf kent één beperking. Heeft de curator een collectieve schikkingsovereenkomst gesloten van het type dat het Burgerlijk Wetboek kent, en ligt er bij de rechter een verzoek om die overeenkomst verbindend te verklaren, dan mist de gefailleerde de bevoegdheid een akkoord aan te bieden. Die blokkade vervalt zodra onherroepelijk vaststaat dat dat verzoek niet zal worden toegewezen. Elders in de wet staat nog een uitsluiting: volgt het faillissement op een surseance van betaling waarin het akkoord is verworpen, niet is gehomologeerd of is ontbonden, dan kan in dat faillissement geen akkoord meer worden aangeboden.
En omgekeerd
Heeft de gefailleerde eerst een ontwerp-akkoord bij de griffie neergelegd volgens de regels van artikel 139 Fw, dan kan er geen verzoek tot verbindendverklaring van zo'n collectieve schikking worden ingediend. Ook dat is tijdelijk: het kan alsnog zodra het akkoord is verworpen, de homologatie ervan onherroepelijk is geweigerd, of de rechter de ontbinding van het akkoord heeft uitgesproken.
De achtergrond is eenvoudig. Beide routes willen de schade van veel schuldeisers in één keer regelen. Zouden ze naast elkaar lopen, dan zou dezelfde groep tegelijk over twee verschillende voorstellen moeten oordelen. De wet laat er daarom telkens maar één tegelijk toe.
Neem een concreet geval: een familiebedrijf gaat failliet, maar een neef is bereid geld in te brengen om de leveranciers een deel van hun vordering te betalen en het bedrijf voort te zetten. De bestuurder biedt namens de failliete vennootschap een akkoord aan waarin iedere gewone schuldeiser een percentage krijgt. Nemen de schuldeisers dat voorstel aan en homologeert de rechtbank het, dan eindigt het faillissement op het moment dat die homologatie onherroepelijk is geworden (artikel 161 Fw).
In de praktijk
Voor de schuldeiser is een akkoord vaak een afweging tussen zeker iets en misschien meer. Vergelijk het geboden percentage met wat een vereffening realistisch oplevert, en betrek daarin dat een vereffening jaren kan duren.
Voor de ondernemer is een akkoord alleen kansrijk als er echt geld tegenover staat. Een voorstel zonder financiering overtuigt de schuldeisers niet en haalt de stemming niet.
Realiseer u ook dat een akkoord de gehele groep bindt zodra het is aangenomen en gehomologeerd, ook de schuldeisers die tegen stemden. Daarom is de procedure eromheen met waarborgen omkleed.