Artikel 59a Faillissementswet (59a FW)

Voor luchtvaartuigen die te boek staan in de openbare registers van Boek 3 BW of in een verdragsregister als bedoeld in artikel 8:1300, onder d, BW, gelden de artikelen 57 tot en met 59 Fw niet. Dit artikel geeft voor die luchtvaartuigen een eigen regeling, die aansluit bij de regels voor de executie van luchtvaartuigen in het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering.

Wie hun recht mogen uitoefenen

Het tweede lid noemt twee groepen. De eerste zijn de hypotheekhouders met een recht op zo'n luchtvaartuig. De tweede zijn de schuldeisers die op grond van artikel 8:1317 BW een voorrecht op het luchtvaartuig hebben. Beide groepen kunnen hun recht uitoefenen alsof er geen faillissement was. Daarnaast verklaart het tweede lid artikel 57, tweede en derde lid, Fw van overeenkomstige toepassing.

De termijn en de verkoop door de curator

Het derde lid geeft de curator de bevoegdheid deze schuldeisers een redelijke termijn te stellen om tot uitoefening van hun rechten over te gaan. Heeft de schuldeiser het luchtvaartuig niet binnen die termijn verkocht, dan kan de curator het luchtvaartuig verkopen. De rechter-commissaris kan de termijn op verzoek van de schuldeiser een of meer keren verlengen.

Voor de verkoop door de curator gelden de artikelen 584d en 584f tot en met 584q Rv van overeenkomstige toepassing. De curator wordt daarbij aangemerkt als beslaglegger uit hoofde van een vordering zonder voorrang, en het vonnis van faillietverklaring neemt de plaats in van het proces-verbaal van beslag. De verkoop door de curator verloopt dus langs de regels die ook gelden als een gewone schuldeiser beslag op een luchtvaartuig heeft gelegd.

Kosten en lossing

Verkoopt de curator het luchtvaartuig, dan kan de rechter-commissaris bepalen dat een door hem vast te stellen deel van de algemene faillissementskosten geldt als kosten van de executie in de zin van artikel 584n Rv. Hoe groot dat deel is, stelt de rechter-commissaris vast; de wet noemt geen bedrag of percentage.

Daarnaast kan de curator, net als bij andere bezwaarde goederen, het luchtvaartuig tot het moment van verkoop lossen door te betalen wat erop verschuldigd is en de al gemaakte executiekosten te voldoen. Het toestel blijft dan in de boedel en kan door de curator in het kader van de vereffening worden verkocht of anderszins worden gebruikt.

Het tekort

Blijft er na de verkoop een tekort, dan is artikel 59 Fw van overeenkomstige toepassing. De regeling voor het geval de opbrengst van het bezwaarde goed niet toereikend is, geldt dus ook hier.

Een voorbeeld. Een vliegschool gaat failliet en een bank heeft hypotheek op twee lesvliegtuigen die in het register te boek staan. De bank kan zelf tot verkoop overgaan. De curator stelt haar een termijn van drie maanden; op verzoek van de bank verlengt de rechter-commissaris die met een maand. Verkoopt de bank ook dan niet, dan kan de curator de toestellen verkopen volgens de executieregels voor luchtvaartuigen.

In de praktijk

Voor de curator betekent dit artikel dat hij vroeg moet vaststellen of een toestel te boek staat in een register als bedoeld in het eerste lid, want dat bepaalt welke regeling geldt. Staat het toestel niet te boek, dan gelden de gewone artikelen 57 tot en met 59 Fw.

Voor financiers in de luchtvaart betekent het dat zij hun recht kunnen uitoefenen alsof er geen faillissement is, maar dat zij rekening moeten houden met een termijn van de curator. Voor gewone schuldeisers komt alleen wat na voldoening van de rechthebbenden op het toestel overblijft aan de boedel toe.