Artikel 212ra Faillissementswet (212ra FW)

Bij het faillissement van een bank is de volgorde waarin schuldeisers aan de beurt komen beslissend voor wat iedereen terugziet. Artikel 212ra Fw geeft spaarders en kleine ondernemingen daarin een bevoorrechte plaats. Hun vorderingen komen na de voorrechten die het Burgerlijk Wetboek al kent, maar vóór de gewone, concurrente schuldeisers. Binnen die tussenlaag maakt de wet nog een onderscheid in twee treden.

De eerste trede: gedekte deposito's

Bovenaan staan de vorderingen wegens gedekte deposito's: de tegoeden die onder het depositogarantiestelsel vallen tot het bedrag dat op grond van de Wet op het financieel toezicht is vastgesteld. Heeft het Depositogarantiefonds die tegoeden al aan de spaarders uitgekeerd, dan neemt het fonds hun plaats in en heeft het dus dezelfde hoge rang. Ook bepaalde eigen vorderingen van dat fonds vallen in deze categorie.

De tweede trede: het meerdere van particulieren en het kleinbedrijf

Daaronder staat het deel van een in aanmerking komend deposito dat boven het gegarandeerde bedrag uitkomt, maar alleen als het wordt aangehouden door een natuurlijke persoon of door een micro-, kleine of middelgrote onderneming. Ook tegoeden van diezelfde groepen bij bijkantoren buiten de Europese Unie van banken met hun zetel binnen de Unie vallen hieronder, mits zij anders onder het stelsel zouden vallen.

Wie hier juist niet in valt

Let goed op het verschil tussen de twee treden. Voor de eerste stelt de wet geen enkele eis aan degene die het tegoed aanhoudt: ook een grote onderneming valt daarin met het deel van haar tegoed dat gedekt is. Alleen de tweede trede is voorbehouden aan natuurlijke personen en aan micro-, kleine en middelgrote ondernemingen. Heeft een grote of professionele partij meer bij de bank staan dan het gegarandeerde bedrag, dan blijft dat meerdere concurrent, net als de overige vorderingen op de bank. Zo krijgt het spaargeld van huishoudens en van het kleinbedrijf verder reikende bescherming dan het geld van partijen die hun risico zelf kunnen inschatten en spreiden.

Gelijke rang binnen elke trede

Het tweede lid bepaalt dat de vorderingen binnen categorie a onderling gelijk in rang zijn, en binnen categorie b eveneens. Is er in een trede niet genoeg om alle vorderingen volledig te voldoen, dan krijgt iedereen daar hetzelfde percentage. Er ontstaat dus geen wedloop binnen een categorie.

Een voorbeeld. Een spaarder heeft meer op de rekening staan dan het gegarandeerde bedrag. Het gegarandeerde deel krijgt hij uit het depositogarantiestelsel; voor dat bedrag treedt het fonds in zijn plaats in de hoogste trede. Wat daarboven uitkomt, blijft zijn eigen vordering en valt in de tweede trede, dus vóór de gewone schuldeisers maar na de gedekte deposito's.

In de praktijk

• Spaarder: ook het deel boven de garantie moet je als vordering bij de curator indienen; je positie is beter dan die van een gewone schuldeiser, maar je krijgt niet automatisch alles.
• Kleine ondernemer: jouw zakelijke rekening kan onder de tweede trede vallen, terwijl een groot bedrijf met hetzelfde soort tegoed concurrent blijft.