- De schuldsaneringsregeling werkt ten aanzien van: a. vorderingen op de schuldenaar die ten tijde van de uitspraak tot de toepassing van de schuldsaneringsregeling bestaan; b. vorderingen op de schuldenaar die na de uitspraak tot de toepassing van de schuldsaneringsregeling ontstaan uit hoofde van ontbinding of vernietiging van een vóór die uitspraak met de schuldenaar gesloten overeenkomst; c. vorderingen die strekken tot schadevergoeding ter zake van tekortschieten na de uitspraak tot de toepassing van de schuldsaneringsregeling in de nakoming van een vóór die uitspraak op de schuldenaar verkregen verbintenis; d. vorderingen op de schuldenaar die na de uitspraak tot de toepassing van de schuldsaneringsregeling ontstaan door de vervulling van een vóór die uitspraak overeengekomen ontbindende voorwaarde; e. na de uitspraak tot de toepassing van de schuldsaneringsregeling onvoldaan gebleven vorderingen op de schuldenaar die ontstaan krachtens artikel 10 van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek uit hoofde van een ten tijde van de uitspraak tot de toepassing van de schuldsaneringsregeling reeds bestaande rechtsbetrekking.
- Rechtsvorderingen die voldoening van een vordering uit de boedel ten doel hebben, kunnen gedurende de toepassing van de schuldsaneringsregeling ook tegen de schuldenaar op geen andere wijze worden ingesteld dan door aanmelding ter verificatie.
- De artikelen 57 tot en met 59a zijn van overeenkomstige toepassing.
Artikel 299 Faillissementswet (299 FW)
Welke vorderingen onder de schuldsaneringsregeling vallen
Wettekst
Toelichting
De schuldsaneringsregeling raakt niet al uw schulden. Dit artikel bepaalt op welke vorderingen zij werkt: welke schuldeisers zich bij de bewindvoerder moeten melden en hun vordering alleen nog ter verificatie kunnen indienen. Dat is niet hetzelfde als de vraag welke schulden aan het einde niet meer afdwingbaar zijn: sommige vorderingen vallen wel onder de regeling, maar blijven ook na een schone lei opeisbaar.
De vorderingen waarop de regeling werkt
In de eerste plaats gaat het om alle vorderingen die op het moment van de uitspraak al bestaan. Dat is de hoofdregel: de schulden die u meebrengt.
Daarnaast noemt de wet vier gevallen waarin een vordering pas later ontstaat, maar toch meedoet omdat de oorzaak vóór de uitspraak lag. Het gaat om vorderingen die ontstaan doordat een eerder gesloten overeenkomst wordt ontbonden of vernietigd; om schadevergoeding omdat u na de uitspraak tekortschiet in een verplichting die al vóór die dag op u rustte; om vorderingen die ontstaan doordat een eerder afgesproken ontbindende voorwaarde in vervulling gaat; en om vorderingen die onbetaald blijven en voortkomen uit de regresregeling van het Burgerlijk Wetboek, mits de rechtsbetrekking waaruit zij voortvloeien al bestond.
Beslissend is dus in de eerste plaats of de vordering al bestond toen de rechter de regeling uitsprak. Een vordering die pas daarna ontstaat doet alleen mee als zij past in een van de vier zojuist genoemde gevallen; alleen daar is voldoende dat de oorzaak vóór de uitspraak lag. Buiten die gevallen geldt een later ontstane schuld als een nieuwe schuld, die u gewoon moet betalen. Dat geldt ook voor bedragen die na de uitspraak vervallen uit een contract dat u al had, zoals de huur of de energie over de maanden daarna.
Alleen via de bewindvoerder
Zolang de regeling loopt, kan een schuldeiser die betaling uit de boedel wil krijgen dat op geen andere manier afdwingen dan door zijn vordering ter verificatie aan te melden. Dagvaarden of doorprocederen tegen u persoonlijk heeft dus geen zin voor zover het de boedel betreft. Vorderingen gaan naar de bewindvoerder, die ze op de lijst zet; van een curator is in deze regeling geen sprake.
Schuldeisers met zekerheid
Voor schuldeisers met een pandrecht of een hypotheekrecht en voor enkele andere bevoorrechte posities gelden de regels uit de faillissementstitel overeenkomstig: de artikelen 57 tot en met 59a Fw. Zij kunnen hun recht in beginsel uitoefenen alsof er geen regeling was, maar hun positie is aan termijnen en aan toezicht gebonden. Een bank met een hypotheek op de woning zit dus in een andere positie dan een gewone schuldeiser.
Een voorbeeld. Iemand huurt een machine en de overeenkomst wordt na de toelating ontbonden vanwege een achterstand van daarvoor. De vordering die de verhuurder daardoor krijgt, is weliswaar nieuw, maar vloeit voort uit een overeenkomst van vóór de uitspraak. Zij valt daarom onder de regeling en de verhuurder moet haar ter verificatie aanmelden.
In de praktijk
Voor u is het belangrijk om alle schulden op te geven, ook de onzekere en de betwiste. Een schuld die onder de regeling valt maar niet in beeld is gebracht, levert later problemen op, terwijl aanmelden zelden nadeel oplevert.
Krijgt u tijdens de regeling een aanmaning of een dagvaarding, stuur die dan door naar uw bewindvoerder en laat de behandeling aan hem over. Doe zelf geen toezeggingen en betaal geen oude schulden buiten de regeling om; dat benadeelt de andere schuldeisers en kan uw regeling in gevaar brengen.
Voor schuldeisers geldt het spiegelbeeld: incasso richting de schuldenaar levert niets op, aanmelden bij de bewindvoerder wel. Twijfelt u of uw vordering onder de regeling valt, leg de vraag dan met de onderliggende stukken aan de bewindvoerder voor.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Werkt de schone lei ook tegen de hypotheekhouder?
De vraag was of een hypothecaire vordering onder de schuldsaneringsregeling en daarmee onder de schone lei valt wanneer de woning tijdens de regeling niet wordt verkocht. De Hoge Raad leidde uit de wetsgeschiedenis af dat de regeling niet werkt ten aanzien van vorderingen die door pand of hypotheek zijn gedekt, behalve voor zover zij niet op het verbonden goed verhaald kunnen worden. Zien de hypotheekhouder en de bewindvoerder af van uitwinning, dan moet de schuldenaar de lopende verplichtingen betalen uit zijn buiten de boedel vallende inkomsten en raakt de schone lei die vordering niet. De wetswijzigingen van 1 januari 2008 over hypotheekrente en schone lei brengen daarin geen verandering.
-
Terugvordering van bijstand over een oude periode
Een gemeente vorderde bijstand terug die de schuldenaar vóór de schuldsaneringsregeling ten onrechte had ontvangen, maar het terugvorderingsbesluit werd pas daarna genomen. Het hof oordeelde dat de vordering daardoor na de uitspraak was ontstaan en buiten de schone lei bleef. De Hoge Raad besliste dat een besluit dat de toekenning met terugwerkende kracht intrekt op één lijn moet worden gesteld met de vernietiging van een overeenkomst met terugwerkende kracht, zodat de regel dat zulke later ontstane vorderingen wél onder de schuldsaneringsregeling vallen van overeenkomstige toepassing is. De terugvordering valt dus onder de werking van de regeling.
-
Restschuld na verkoop pas na de schuldsanering
Op een van twee ex-partners was de schuldsaneringsregeling van toepassing geweest; de woning met hypotheek was tijdens die regeling niet verkocht en de ander had de lasten betaald en er gewoond. De Hoge Raad hield vast aan de lijn dat de regeling niet werkt ten aanzien van door pand of hypotheek gedekte vorderingen zolang de bank en de bewindvoerder niet uitwinnen, zodat de schone lei die vordering niet treft. Voor dit geval wilde de Hoge Raad geen uitzondering maken: dat zou de bank dwingen te onderzoeken wie de woning bewoont en waar de betalingen vandaan komen. Een eventuele restschuld bij onderwaarde blijft daarmee op beide schuldenaren verhaalbaar.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.