- De boedel omvat de goederen van de schuldenaar ten tijde van de uitspraak tot de toepassing van de schuldsaneringsregeling, alsmede de goederen die hij tijdens de toepassing van die regeling verkrijgt.
- Van het inkomen en van periodieke uitkeringen onder welke benaming ook die de schuldenaar verkrijgt, wordt, onverminderd het derde lid, slechts buiten de boedel gelaten een bedrag gelijk aan de beslagvrije voet bedoeld in de artikelen 475c tot en met 475e van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering.
- De rechter-commissaris kan op verzoek van de schuldenaar, de bewindvoerder dan wel ambtshalve bij schriftelijke beschikking het bedrag, bedoeld in het tweede lid, verhogen met een in die beschikking vast te stellen nominaal bedrag. De rechter-commissaris kan aan zijn beschikking voorwaarden verbinden en terugwerkende kracht verlenen.
- Buiten de boedel vallen voorts: a. de goederen die de schuldenaar, anders dan om niet, verkrijgt krachtens een tijdens de toepassing van de schuldsaneringsregeling tot stand gekomen overeenkomst indien de met die verkrijging samenhangende prestatie van de schuldenaar niet ten laste van de boedel komt; b. de inboedel, voorzover niet bovenmatig, bedoeld in artikel 5 van Boek 3 van het Burgerlijk Wetboek; c. hetgeen is vermeld in artikel 21, onder 1°, 3°, 5°, 6° en 7°; d. het door de rechter of door de rechter-commissaris overeenkomstig artikel 21, onder 4°, vastgestelde bedrag.
- Niettemin valt een goed als bedoeld in het vierde lid, onder a, in de boedel indien de waarde van dat goed de waarde van de met de verkrijging samenhangende prestatie aanmerkelijk overtreft. Artikel 22a is van overeenkomstige toepassing.
- Ten aanzien van het tweede en vierde lid, onder c en d, is artikel 22 van overeenkomstige toepassing. Artikel 22a is van overeenkomstige toepassing.
←
Terug 294b · Doorgifte van een uittreksel van het schuldsaneringsverzoek
Verder 296 · Verlies van de zeggenschap over de boedelgoederen
→
Artikel 295 Faillissementswet (295 FW)
Welke goederen in de schuldsaneringsboedel vallen
Wettekst
Toelichting
Zodra de schuldsaneringsregeling loopt, ontstaat er een boedel: het vermogen dat opzij wordt gezet voor de schuldeisers en dat de bewindvoerder beheert. Dit artikel bepaalt wat daarin valt, welk deel van uw inkomen u zelf houdt en welke goederen buiten de boedel blijven. Het bepaalt daarmee in belangrijke mate het dagelijks leven tijdens de regeling.
Wat in de boedel valt
De boedel omvat de goederen die u had op het moment van de uitspraak én de goederen die u tijdens de regeling verkrijgt. Krijgt u dus tijdens de looptijd iets van waarde, bijvoorbeeld een erfenis of een uitkering van een verzekering, dan komt dat in beginsel de schuldeisers ten goede. Die looptijd is volgens artikel 349a Fw in beginsel anderhalf jaar; de wet laat onder omstandigheden een langere termijn toe.
Uw inkomen
Van uw inkomen en van periodieke uitkeringen, hoe die ook heten, blijft alleen de beslagvrije voet buiten de boedel. Dat is het bedrag dat de artikelen 475c tot en met 475e Rv aanwijzen als het deel waarvan u moet kunnen leven; wat u daarboven ontvangt, gaat naar de boedel. De wettekst spreekt naast inkomen van 'periodieke uitkeringen onder welke benaming ook': hoe een regelmatig terugkerende betaling heet, maakt voor de toepassing van deze regel dus niet uit.
De rechter-commissaris kan dat bedrag verhogen. Hij doet dat bij schriftelijke beschikking, met een vast bedrag erbovenop, op verzoek van u, op verzoek van de bewindvoerder of uit eigen beweging. Aan die beschikking kan hij voorwaarden verbinden en hij kan haar met terugwerkende kracht laten gelden. De wet noemt geen omstandigheden waaronder een verhoging moet of mag worden toegekend.
Wat buiten de boedel blijft
Het vierde lid noemt vier categorieën die buiten de boedel vallen. De eerste betreft goederen die u tijdens de regeling op grond van een nieuwe overeenkomst verkrijgt, niet om niet, als wat u daar zelf tegenover stelt niet uit de boedel komt. De tweede is de inboedel, met de beperking 'voorzover niet bovenmatig'; voor wat onder inboedel valt, verwijst de wettekst naar artikel 5 van Boek 3 BW. De derde en vierde categorie zijn ontleend aan het faillissementsrecht: een aantal onderdelen van artikel 21 Fw, en het bedrag dat de rechter of de rechter-commissaris op grond van artikel 21, onder 4°, Fw vaststelt.
Bij de eerste categorie hoort een correctie in het vijfde lid. Is het verkregen goed aanmerkelijk meer waard dan wat u ervoor hebt gegeven, dan valt het alsnog in de boedel. Twee slotbepalingen maken de regeling rond: voor rechten uit een levensverzekering is artikel 22a Fw van overeenkomstige toepassing, en het zesde lid laat artikel 22 Fw overeenkomstig gelden voor het vrij te laten inkomen en voor wat via artikel 21 Fw buiten de boedel blijft.
Een voorbeeld. Een schuldenaar koopt tijdens de regeling van het bedrag dat hij mag houden een tweedehands fiets om naar zijn werk te gaan. Wat hij betaalt, komt niet uit de boedel, en de fiets is niet meer waard dan hij ervoor gaf; de fiets valt dus buiten de boedel. Koopt hij op een rommelmarkt voor een paar tientjes een schilderij dat duizenden euro's blijkt op te brengen, dan overtreft de waarde van het verkregen goed die van zijn betaling aanmerkelijk, en valt het schilderij op grond van het vijfde lid wel in de boedel.
In de praktijk
Verandert er iets in uw inkomen of uw gezinssituatie, meld dat dan meteen bij uw bewindvoerder: het vrij te laten bedrag moet dan opnieuw worden bekeken, en meer inkomen betekent in de regel dat er meer naar de boedel gaat.
Krijgt u onverwacht geld, bijvoorbeeld uit een nalatenschap, licht dan uw bewindvoerder in voordat u er iets mee doet. Het niet nakomen van de verplichtingen die uit de regeling voortvloeien, waaronder de informatieplicht, kan op grond van artikel 350 Fw leiden tot tussentijdse beëindiging van de regeling.
Komt u met het vrij te laten bedrag niet rond, meld dat dan met bewijsstukken bij uw bewindvoerder en vraag zo nodig om verhoging bij de rechter-commissaris. Bewaar kopieën van wat u indient, zodat u later kunt laten zien op welke kosten uw verzoek berustte.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Valt een letselschade-uitkering in de boedel?
De schuldenaar ontving tijdens de schuldsaneringsregeling een uitkering van een verzekeraar voor letselschade, die zowel smartengeld als materiële schade vergoedde. De Hoge Raad oordeelde dat de boedel alle goederen omvat die de schuldenaar tijdens de regeling verkrijgt en dat de uitzonderingen die de wet daarop maakt niet ruimer mogen worden uitgelegd dan hun bewoordingen toelaten en ook niet naar analogie mogen worden toegepast. Een aanspraak op smartengeld valt in de boedel zodra de schuldenaar die aanspraak heeft geconcretiseerd, bijvoorbeeld in een vaststellingsovereenkomst; voor het deel dat materiële schade vergoedt, waaronder verlies aan arbeidsvermogen, geldt geen uitzondering. De uitspraak bepaalt daarmee hoe ruim de boedel van de schuldenaar is.
-
Valt een erfenis na de looptijd nog in de boedel?
Na het einde van de looptijd van de schuldsaneringsregeling, maar voordat de slotuitdelingslijst verbindend was geworden, kwam de schuldenaar een erfdeel toe. De rechter-commissaris en de rechtbank vonden dat dit erfdeel nog in de boedel viel. In dit cassatieberoep in het belang der wet besliste de Hoge Raad dat voor de afdeling over de gevolgen van de schuldsaneringsregeling de regeling eindigt met het aflopen van de wettelijke looptijd, zodat wat de schuldenaar daarna verkrijgt niet meer in de boedel valt. Daarmee is duidelijk tot welk moment de regel geldt dat alle verkrijgingen aan de boedel toekomen.
-
Mag van de beslagvrije voet worden afgeweken?
Bij de berekening van het vrij te laten bedrag — het deel van het inkomen dat de schuldenaar zelf mag houden — rekende de bewindvoerder met een lagere zorgverzekeringspremie dan de schuldenaar werkelijk betaalde, en de rechtbank vond dat de rechter-commissaris die ruimte had. De Hoge Raad oordeelde dat het bedrag van de beslagvrije voet van rechtswege buiten de boedel valt en dat de rechter-commissaris daarvan niet mag afwijken; richtlijnen uit de praktijk kunnen daaraan niet afdoen. Het vrij te laten bedrag bestaat uit die wettelijke beslagvrije voet en, als die is vastgesteld, een door de rechter-commissaris bepaald extra bedrag.
-
Mag hetzelfde punt opnieuw worden voorgelegd?
Tegen een beslissing van de rechtbank op een hoger beroep tegen de rechter-commissaris staat geen cassatieberoep open. De Hoge Raad acht het beroep hier toch ontvankelijk, omdat in de klacht besloten lag dat de rechtbank het toepassingsbereik van een bepaling van de Faillissementswet had miskend en die bepaling daardoor ten onrechte buiten toepassing had gelaten; dat is een doorbrekingsgrond. De klacht slaagt ook: dat de rechter-commissaris al twee keer eerder over dezelfde vraag had beslist, neemt niet weg dat hem opnieuw om een beschikking kan worden verzocht, en in dat verzoek mogen ook eerder aangevoerde bezwaren worden herhaald.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.