Artikel 249a Faillissementswet (249a FW)

Voor een aantal financiële ondernemingen bestaat een beschermingsregeling voor hun klanten: de vangnetregeling uit de Wet op het financieel toezicht. Dit artikel zorgt ervoor dat die regeling niet stilvalt op het moment dat een surseance van betaling overgaat in een faillissement. Wat tijdens de surseance in gang was gezet, loopt tijdens het faillissement gewoon door.

Om welke ondernemingen het gaat

Het artikel noemt drie groepen, alle omschreven in de Wet op het financieel toezicht: de beleggingsonderneming, de financiële instelling die een verklaring van ondertoezichtstelling heeft, en de houder van één bepaalde vergunning die die wet aanwijst. Dat laatste is dus niet iedere vergunninghouder onder de toezichtwetgeving; de wettekst verwijst naar één specifieke vergunningplicht. Valt een onderneming daar niet onder, dan heeft zij aan dit artikel niets: voor gewone ondernemingen bestaat geen vangnetregeling.

Wanneer de regel geldt

Er zijn twee situaties waarin dit artikel werkt. De eerste is dat het faillissement wordt uitgesproken op grond van een bepaling uit de titel over de surseance van betaling; de surseance loopt dan als het ware over in een faillissement. De tweede is dat het faillissement volgt binnen een maand nadat de surseance is geëindigd. In beide gevallen is de gedachte dezelfde: de surseance en het faillissement horen bij elkaar en worden niet als losse gebeurtenissen behandeld.

Wat er doorloopt

Was tijdens de surseance al begonnen met de uitvoering van de vangnetregeling, dan wordt die uitvoering tijdens het faillissement voortgezet. De regeling hoeft dus niet opnieuw te worden opgestart doordat de juridische vorm van de insolventie verandert. Wat langs de bepalingen van de Wet op het financieel toezicht blijft lopen, is de uitvoering van die vangnetregeling zelf. Voor het overige blijft het een gewoon faillissement: vorderingen die na een uitkering op de boedel worden ingesteld, volgen de gebruikelijke weg van verificatie en verdeling.

Een voorbeeld. Een beleggingsonderneming krijgt surseance van betaling. Klanten die geld of effecten bij haar hebben staan, doen een beroep op de vangnetregeling en de afwikkeling daarvan komt op gang. Drie weken na het einde van de surseance wordt de onderneming failliet verklaard. De curator neemt het beheer en de vereffening van de boedel over, maar de al lopende uitvoering van de vangnetregeling gaat door zoals zij was begonnen.

In de praktijk

Voor de belegger is dit een geruststellend artikel. De omslag van surseance naar faillissement is voor hem geen breekpunt: zijn aanspraak op de vangnetregeling wordt niet doorkruist doordat er nu een curator in beeld komt in plaats van een bewindvoerder.

Voor de curator betekent het dat hij bij dit type onderneming rekening houdt met een traject dat naast de gewone faillissementsafwikkeling loopt en zijn eigen regels kent. Over de boedel en de vorderingen op de onderneming is hij de aangewezen persoon; de uitvoering van de vangnetregeling volgt het spoor van de toezichtwetgeving.

Voor de onderneming zelf en haar bestuurders is het vooral van belang te weten dat een faillissement kort na een surseance geen schone lei is voor de lopende verplichtingen uit die regeling. Die verplichtingen worden juist doorgetrokken naar de nieuwe fase.