Artikel 203 Faillissementswet (203 FW)

Vergoeding aan de boedel na afzonderlijk verhaal in het buitenland

Schuldeisers, die na de faillietverklaring hun vordering geheel of gedeeltelijk afzonderlijk verhaald hebben op in het buitenland zich bevindende, aan hen niet bij voorrang verbonden, goederen van de in Nederland gefailleerde schuldenaar, zijn verplicht het aldus verhaalde aan de boedel te vergoeden.

Toelichting

Artikel 203 Fw gaat over de schuldeiser die zich na de faillietverklaring afzonderlijk verhaalt op goederen van de in Nederland gefailleerde schuldenaar die zich in het buitenland bevinden. Het artikel bepaalt dat hij wat hij zo binnenhaalt aan de boedel moet vergoeden. Het faillissement omvat het gehele vermogen van de schuldenaar ten tijde van de faillietverklaring en wat hij gedurende het faillissement verkrijgt (artikel 20 Fw).

De voorwaarden

Drie elementen moeten samenvallen. Het verhaal vindt plaats na de faillietverklaring, het gaat om goederen van de schuldenaar die zich in het buitenland bevinden, en de schuldeiser had op die goederen geen recht van voorrang. Was het goed wél bij voorrang aan deze schuldeiser verbonden, bijvoorbeeld door een pandrecht of een hypotheek te zijnen gunste, dan valt het verhaal buiten de vergoedingsplicht van dit artikel.

Waarom de wet dit eist

De kern van een faillissement is dat schuldeisers gelijk worden behandeld, behoudens de voorrang die de wet erkent. Wie in het buitenland alsnog volledig incasseert, doorbreekt die gelijkheid ten koste van alle anderen. De vergoedingsplicht draait dat terug: het bedrag komt in de boedel, wordt daar volgens de gewone rangorde verdeeld, en de schuldeiser krijgt daaruit hetzelfde deel als iedere andere schuldeiser van zijn rang.

Wie het opeist

De curator is degene die de boedel vertegenwoordigt en dus de vergoeding vordert. Hij kan de schuldeiser daarop aanspreken en zo nodig een procedure beginnen. De schuldeiser blijft ondertussen gewoon schuldeiser in het faillissement, maar hij kan niet én het buitenlandse verhaal houden én meedelen alsof er niets gebeurd is.

Een voorbeeld. Een Nederlandse groothandel gaat failliet en heeft een voorraad liggen in een magazijn buiten Europa. Een schuldeiser laat daar beslag leggen en krijgt zijn vordering betaald uit de opbrengst van die voorraad, terwijl hij op die voorraad geen zekerheidsrecht had. Hij is dan gehouden dat bedrag aan de boedel te vergoeden; wat hij overhoudt, hangt af van wat de verdeling in Nederland hem oplevert.

In de praktijk

Schuldeiser met een buitenlandse vestiging van de debiteur: een afzonderlijk verhaal in het buitenland na de faillietverklaring levert geen voorsprong op, omdat de curator de opbrengst kan opeisen.
Curator: deze bepaling geeft een aanspraak tegen de schuldeiser zelf.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

Wanneer levert buitenlands recht "voorrang" op?

Hoge Raad · 2014-07-11 · ECLI:NL:HR:2014:1630

Een Amerikaanse leasemaatschappij had kort voor het Nederlandse faillissement van een rederij in New York beslag laten leggen op banktegoeden; na de faillietverklaring werd het beslagen bedrag aan haar uitbetaald. De curator vorderde dat bedrag op grond van art. 203 Fw voor de boedel op, omdat de schuldeiser zich in het buitenland afzonderlijk had verhaald. De Hoge Raad overwoog dat de vergoedingsplicht van art. 203 Fw erin is gegrond dat zulk verhaal inbreuk maakt op de gelijkheid van schuldeisers, en dat voor de uitzondering van goederen die "bij voorrang" aan de schuldeiser zijn verbonden moet worden beoordeeld of het buitenlandse recht een voorrangspositie geeft die naar inhoud of strekking gelijk te stellen is met een Nederlands voorrangsrecht. Een enkele beslagmaatregel is dat niet, zodat de schuldeiser het verhaalde moest afdragen; daarmee staat de maatstaf vast waarmee de uitzondering in dit artikel wordt getoetst.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

Wettekst