Indien na de slotuitdeling ingevolge artikel 189 gereserveerde uitdelingen aan de boedel terugvallen, of mocht blijken dat er nog baten van de boedel aanwezig zijn, welke ten tijde der vereffening niet bekend waren, gaat de curator, op bevel van de rechtbank, tot vereffening en verdeling daarvan over op de grondslag van de vroegere uitdelingslijsten.
←
Terug 193 · Het einde van het faillissement na de slotuitdeling
Verder 195 · Herleving van het verhaalsrecht na afloop van de vereffening
→
Artikel 194 Faillissementswet (194 FW)
Nagekomen baten en vrijgevallen reserveringen na de slotuitdeling
Wettekst
Toelichting
Soms komt er na het einde van het faillissement nog geld boven water. Artikel 194 Fw regelt wat er dan gebeurt: op bevel van de rechtbank gaat de curator alsnog over tot vereffening en verdeling daarvan, op de grondslag van de uitdelingslijsten van destijds. Het artikel knoopt aan bij de slotuitdeling en bij de eerdere uitdelingslijsten; het gaat dus om de situatie waarin het faillissement via een uitdeling is afgewikkeld.
Twee situaties
De wet noemt twee gevallen waarin dit speelt:
- Een reservering valt vrij. Een bedrag dat op grond van artikel 189 Fw apart was gezet voor een voorwaardelijke vordering of een betwiste voorrang, blijkt achteraf niet aan die schuldeiser toe te komen.
- Er blijken onbekende baten te zijn. Tijdens de vereffening was niet bekend dat er nog vermogen was, bijvoorbeeld een vergeten tegoed, een teruggave of een vordering op een derde die pas later opdook.
Bij de eerste situatie gaat het om geld dat de curator al onder zich had, maar dat nog niet kon worden verdeeld zolang onduidelijk was of het naar een bepaalde schuldeiser moest. Bij de tweede gaat het, in de woorden van de wet, om baten die ten tijde van de vereffening niet bekend waren.
De rol van de rechtbank
De curator kan niet uit zichzelf opnieuw aan de slag; de wet vereist een bevel van de rechtbank. Pas met dat bevel gaat hij over tot vereffening en verdeling van wat is vrijgevallen of boven water is gekomen. Het artikel noemt geen nadere voorwaarden voor dat bevel; de beslissing ligt bij de rechtbank.
Verdelen volgens de oude lijsten
De verdeling gebeurt op de grondslag van de eerdere uitdelingslijsten. Er komt dus geen nieuwe verificatie: wie destijds is erkend, deelt mee volgens dezelfde verhoudingen, en de rangorde blijft dezelfde. Dat maakt de afwikkeling eenvoudig en voorkomt dat de discussie over vorderingen opnieuw begint.
Een voorbeeld. Twee jaar na het einde van een faillissement blijkt dat er nog een teruggave voor de failliete vennootschap openstaat. Op bevel van de rechtbank int de curator dat bedrag en verdeelt het volgens de percentages van de slotuitdelingslijst onder dezelfde schuldeisers als toen.
In de praktijk
Voor schuldeisers komt een uitkering na de slotuitdeling niet vaak voor, maar het gebeurt. Bewaar daarom uw dossier over een faillissement een aantal jaren, met de correspondentie van de curator en het bedrag van uw erkende vordering.
Weet u van een bate die tijdens de vereffening niet bekend was, meld dat dan aan de curator. Het kan gaan om een onbetaalde debiteur, een verzekeringsuitkering of een tegoed bij een leverancier.
Voor de schuldenaar geldt dat baten die tijdens het faillissement niet bekend waren, alsnog naar de schuldeisers gaan. Het einde van het faillissement betekent dus niet dat later ontdekt vermogen uit die tijd zomaar van hem is.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Wat betekent het vaststellen van de slotuitdelingslijst?
Na het einde van een schuldsaneringsregeling bleek er nog een vordering uit onverschuldigde betaling te bestaan. De Hoge Raad legde uit wanneer zo'n bate een nagekomen bate is. Omdat het vaststellen van de slotuitdelingslijst betekent dat de hele boedel is vereffend, spreekt de wet van baten die ten tijde van de vereffening niet bekend waren. Artikel 194 ziet echter niet alleen op onbekende baten: ook een bekende maar onzekere bate die de curator of bewindvoerder op redelijke gronden niet heeft gerealiseerd - bijvoorbeeld omdat die nog niet of alleen met aanzienlijke kosten en risico's kon worden geincasseerd - en daarom niet in de slotuitdeling heeft betrokken, valt eronder zodra die later toch realiseerbaar blijkt.
-
Valt een erfenis na de looptijd nog in de boedel?
Na het einde van de looptijd van de schuldsaneringsregeling, maar voordat de slotuitdelingslijst verbindend was geworden, kwam de schuldenaar een erfdeel toe. De rechter-commissaris en de rechtbank vonden dat dit erfdeel nog in de boedel viel. In dit cassatieberoep in het belang der wet besliste de Hoge Raad dat voor de afdeling over de gevolgen van de schuldsaneringsregeling de regeling eindigt met het aflopen van de wettelijke looptijd, zodat wat de schuldenaar daarna verkrijgt niet meer in de boedel valt. Daarmee is duidelijk tot welk moment de regel geldt dat alle verkrijgingen aan de boedel toekomen.
-
Welk rechtsmiddel staat open tegen het bevel tot vereffening?
De rechtbank had belastingteruggaven die na het einde van een schuldsaneringsregeling binnenkwamen als nagekomen baten aangemerkt en vereffening ervan bevolen. De Hoge Raad besliste dat het bevel van artikel 194 in beginsel onder de regel valt dat beschikkingen over het beheer of de vereffening van de boedel in hoogste ressort door de rechtbank worden gegeven. Maar voor zover het gaat om de voorvraag of artikel 194 wel toepassing behoort te vinden, geldt dat niet: die vraag speelt juist nadat de schuldenaar weer de vrije beschikking over zijn vermogen heeft, en voor zulke geschillen gelden de gewone procedureregels, zodat hoger beroep openstaat. De Hoge Raad merkte ook op dat de betrokkenen hadden moeten worden gehoord voordat het bevel werd gegeven.
-
Verjaart een vordering op een verdwenen rechtspersoon?
Een bank had nog een vordering op een vennootschap die na haar faillissement was ontbonden en daarna was opgehouden te bestaan. De Hoge Raad besliste dat in zo'n geval, zolang de rechtspersoon niet bestaat, een verlengingsgrond voor de verjaring geldt. Daarbij stelde de Hoge Raad vast dat heropening van de vereffening op grond van artikel 194 dezelfde situatie oplevert als heropening buiten faillissement: de rechtspersoon herleeft, maar uitsluitend om de heropende vereffening af te wikkelen. Een schuldeiser die zijn vordering juist door het verdwijnen van de rechtspersoon niet kan innen, verliest die daardoor niet door verjaring, en hoeft de verjaring in die periode ook niet te stuiten.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.