Artikel 165 Faillissementswet (165 FW)

Een akkoord is een afspraak die moet worden nagekomen. Gebeurt dat niet, dan geeft artikel 165 Fw elke schuldeiser tegenover wie de schuldenaar in gebreke blijft het recht om ontbinding van het gehomologeerde akkoord te vorderen. Daarbij ligt de bewijslast bij de schuldenaar: hij moet aantonen dat hij aan het akkoord heeft voldaan.

Wie ontbinding kan vorderen

Het eerste lid legt het vorderingsrecht bij de individuele schuldeiser. Er is geen meerderheid of gezamenlijk optreden nodig en ook geen instemming van de curator of de andere schuldeisers. Bepalend is de verhouding tussen die ene schuldeiser en de schuldenaar: de schuldenaar moet juist tegenover hem in gebreke zijn met wat het akkoord voorschrijft. Is aan hem betaald wat het akkoord hem toekent, dan heeft hij geen grond, ook niet als anderen nog wachten.

De omgekeerde bewijslast

Normaal moet degene die iets stelt dat ook bewijzen. Hier is dat anders: de schuldenaar moet bewijzen dat er is betaald. De schuldeiser hoeft dus niet aan te tonen dat er niet is betaald.

Uitstel van hoogstens een maand

Het derde lid geeft de rechter een extra mogelijkheid. Hij kan de schuldenaar uitstel geven van ten hoogste één maand om alsnog na te komen, en hij mag dat ook uit eigen beweging doen. Een langere termijn laat de wet niet toe. Of uitstel wordt verleend, beslist de rechter aan de hand van de omstandigheden van het geval.

Wat er na ontbinding gebeurt

De vordering wordt behandeld op de manier die artikel 166 Fw aanwijst. Spreekt de rechter de ontbinding uit, dan volgt op grond van artikel 167 Fw heropening van het faillissement; in hetzelfde vonnis benoemt de rechtbank opnieuw een rechter-commissaris en een curator. Het faillissement wordt dan voortgezet, en de afwikkeling gaat verder volgens de regels die daarvoor gelden.

Een voorbeeld. Een aannemer zou volgens het akkoord in termijnen betalen. Na twee termijnen stopt hij. Een schuldeiser vordert ontbinding. De aannemer legt betalingsbewijzen over van de eerste twee termijnen, maar kan voor de derde niets laten zien; de rechter geeft hem een maand uitstel omdat er een grote betaling van een opdrachtgever onderweg is.

In de praktijk

Voor de schuldeiser: een schriftelijke vastlegging van de wanbetaling en van een verzoek om alsnog te betalen maakt duidelijk tegenover wie en voor welk bedrag de schuldenaar tekortschiet. Daarop kan een vordering tot ontbinding worden gebaseerd.

Voor de schuldenaar: omdat hij moet bewijzen dat hij heeft betaald, is een sluitende administratie van de betalingen aan het akkoord van belang.