Artikel 134 Faillissementswet (134 FW)

Bij toonderpapier ligt het recht bij wie het stuk onder zich heeft. Wie dat bij de uitdeling zal zijn, hoeft bij de erkenning nog niet vast te staan. Dit artikel maakt het daarom mogelijk zulke vorderingen te verifiëren op naam van toonder in plaats van op naam van een persoon. Elke zo geverifieerde vordering geldt vervolgens als de vordering van een afzonderlijke schuldeiser.

Waarom dit praktisch is

Toonderpapier kan van hand tot hand gaan zonder dat de schuldenaar of de curator daarvan hoort. Zou de verificatie een naam eisen, dan zou elke overdracht tussen de indiening en de uitdeling een probleem opleveren. Door het stuk zelf leidend te maken, sluit de wet aan bij de manier waarop deze vorderingen in het verkeer functioneren.

Elk stuk een eigen schuldeiser

De tweede zin heeft een gevolg dat verder gaat dan administratie. De vordering die ten name van toonder op de lijst staat, wordt behandeld als de vordering van een eigen schuldeiser. De curator hoeft dus niet vast te stellen wie op een bepaald moment achter de stukken staat: de geverifieerde vordering zelf is de eenheid waarmee in het faillissement wordt gerekend.

Tegelijk hangt de aanspraak op een uitkering aan het stuk. Wie het papier overdraagt, draagt daarmee ook de aanspraak op wat de boedel op die vordering uitkeert over.

Het stuk in de verificatie

Omdat geen naam aan de erkende vordering is verbonden, draait alles om het stuk. Bij de uitdeling wordt uitgekeerd aan degene die het stuk aanbiedt. Wie zich meldt, moet dus kunnen laten zien dat hij het papier houdt waarop de erkende vordering betrekking heeft.

Neem een concreet geval: een onderneming heeft ooit obligaties aan toonder uitgegeven. Bij het faillissement worden die vorderingen ten name van toonder geverifieerd. Een houder die zijn stukken tussentijds verkoopt, hoeft dat niet aan de curator te melden; de koper meldt zich bij de uitdeling met de stukken in de hand.

In de praktijk

Omdat het recht op een uitkering aan het stuk hangt en niet aan een naam in een administratie, is het bezit van het papier bij de uitdeling beslissend. Afgifte van toonderstukken tegen een ontvangstbewijs legt vast wie ze op welk moment had.

Voor de curator betekent dit artikel dat de identificatie van de stukken bij de uitdeling centraal staat. Een hulpmiddel daarbij is artikel 121 Fw, dat bij papier aan order en aan toonder de aantekening van de erkenning op het stuk zelf voorschrijft; ook een latere houder ziet daardoor voor welk bedrag is erkend. Betaalt hij aan iemand die het papier niet heeft, dan betaalt hij ten koste van de rechthebbende.

Voor de overige schuldeisers betekent dit artikel dat deze vorderingen op dezelfde voet meedoen als vorderingen op naam. Het ontbreken van een naam verandert niets aan de rang of het bedrag waarvoor zij zijn geverifieerd.