Artikel 103 Faillissementswet (103 FW)

Staat er geld of iets van waarde niet bij de curator zelf maar bij een derde, dan komt er een extra slot op de deur. Dit artikel bepaalt dat de curator over die waarden en over belegde gelden alleen kan beschikken door middel van stukken die de rechter-commissaris voor gezien heeft getekend.

Waarover het gaat

De regel geldt voor twee situaties. De eerste is dat de rechter-commissaris heeft bepaald dat geld, kostbaarheden, effecten of andere papieren van waarde door een derde worden bewaard, zoals artikel 102 Fw mogelijk maakt. De tweede is het geld dat is belegd ten behoeve van de boedel.

Wie wat doet

Het artikel verdeelt de rollen tussen twee personen. De curator blijft degene die beheert en beslist: hij bepaalt wat er met het geld of de waarden moet gebeuren en maakt het stuk op waarmee hij beschikt. De rechter-commissaris tekent dat stuk voor gezien. Zonder die handtekening voldoet de beschikking niet aan de eis van dit artikel.

• De curator — neemt het initiatief en stelt het stuk op.
• De rechter-commissaris — zet zijn handtekening voor gezien en is daarmee op de hoogte van elke beschikking.

- De bewaarde waarden en belegde gelden — kunnen alleen via zo'n getekend stuk in beweging komen.

Hoe het past in het toezicht

De rechter-commissaris houdt volgens de Faillissementswet toezicht op het beheer en de vereffening van de boedel. Bij de waarden die hier bedoeld zijn, krijgt dat toezicht een concrete vorm: het vindt plaats vóórdat er wordt beschikt, en niet alleen achteraf bij de verslagen of bij de rekening en verantwoording. De curator moet dus voor elke beschikking over deze waarden langs de rechter-commissaris.

Het artikel zegt niets over de persoon van de curator; het geldt voor iedere curator in ieder faillissement waarin waarden op deze manier zijn ondergebracht of belegd.

Een voorbeeld. Uit de boedel van een failliete juwelier is een partij sieraden op last van de rechter-commissaris bij een gespecialiseerde bewaarder ondergebracht. Er meldt zich een koper voor een deel ervan. De curator stelt een stuk op waarin hij de afgifte van die sieraden aan de koper regelt, legt het aan de rechter-commissaris voor en laat het voor gezien tekenen. Met dat stuk kan de afgifte plaatsvinden.

In de praktijk

Voor schuldeisers is dit een van de bepalingen die verklaren waarom een faillissement soms traag aanvoelt: waar geld bij een derde is ondergebracht of is belegd, vraagt elke beweging om een handtekening en dus om een moment van toetsing. Voor wat de curator zelf onder zich houdt, geldt dat niet; daarover beschikt hij zonder zo'n getekend stuk. Voor de curator betekent het dat hij deze betalingen en afgiften vooruit moet plannen en niet op het laatste moment kan schuiven.