- Iedere schuldeiser, de schuldeiserscommissie en ook de gefailleerde kunnen door het indienen van een verzoek tegen elke handeling van de curator bij de rechter-commissaris opkomen, of van deze een bevel uitlokken, dat de curator een bepaalde handeling verrichte of een voorgenomen handeling nalate. Niettemin staat geen beroep open tegen de beslissing van de curator om al dan niet melding of aangifte van onregelmatigheden te doen, als bedoeld in artikel 68, tweede lid, onder c.
- De rechter-commissaris beslist, na de curator gehoord te hebben, binnen drie dagen.
←
Terug 68 · De taak van de curator en het onderzoek naar onregelmatigheden
Verder 70 · Samenwerking en bevoegdheid bij meerdere curatoren
→
Artikel 69 Faillissementswet (69 FW)
Opkomen tegen een handeling van de curator
Wettekst
Toelichting
Wie het niet eens is met wat de curator doet of nalaat, kan naar de rechter-commissaris. Iedere schuldeiser, de schuldeiserscommissie en ook de gefailleerde zelf kunnen met een verzoek opkomen tegen elke handeling van de curator. Zij kunnen bovendien vragen om een bevel: dat de curator iets moet doen, of dat hij een voorgenomen handeling juist moet laten.
Twee soorten verzoeken
Het artikel kent twee vormen. De eerste is reactief: er is een handeling verricht en de verzoeker komt daartegen op. De tweede is gericht op de toekomst: de verzoeker wil dat de rechter-commissaris de curator een bevel geeft, hetzij om een bepaalde handeling te verrichten, hetzij om een voorgenomen handeling na te laten. Die tweede vorm is van belang wanneer een beslissing nog niet is uitgevoerd en achteraf moeilijk terug te draaien zou zijn, zoals een verkoop die op het punt staat te worden gesloten.
Wie het kan gebruiken
De wet noemt drie groepen. Iedere schuldeiser, ongeacht de omvang van zijn vordering. De schuldeiserscommissie, als die is ingesteld, die het verzoek als orgaan indient. En de gefailleerde zelf, die door de faillietverklaring het beheer en de beschikking over zijn vermogen heeft verloren, maar wel betrokken blijft bij wat er met dat vermogen gebeurt.
Waartegen het gaat
Het gaat om elke handeling van de curator: een verkoop, een opzegging, het niet innen van een vordering, het uitblijven van actie. Er is één uitzondering. Tegen de beslissing van de curator om wel of geen melding of aangifte van onregelmatigheden te doen, als bedoeld in artikel 68, tweede lid, onder c, Fw, staat geen beroep open. Die keuze kan via deze weg dus niet ter toetsing worden voorgelegd.
De beslissing binnen drie dagen
De rechter-commissaris hoort eerst de curator en beslist daarna binnen drie dagen. Door die korte termijn kan er een beslissing liggen voordat een voorgenomen handeling is uitgevoerd. De beslissing van de rechter-commissaris is een beschikking, waartegen op grond van artikel 67 Fw gedurende vijf dagen hoger beroep bij de rechtbank openstaat. Geeft hij een bevel, dan moet de curator zich daaraan houden.
Een voorbeeld. Een schuldeiser hoort dat de curator een machine onderhands wil verkopen aan een partij die volgens hem te weinig biedt, terwijl er een andere gegadigde is. Hij dient een verzoek in bij de rechter-commissaris en vraagt hem de curator te bevelen die verkoop niet door te zetten. Nadat de curator zijn kant van de zaak heeft kunnen toelichten, volgt binnen drie dagen de uitspraak over het gevraagde bevel.
Samenhang met andere bepalingen
Dit artikel staat niet op zichzelf. De rechter-commissaris houdt op grond van artikel 64 Fw toezicht op het beheer en de vereffening van de boedel en kan dus ook zonder verzoek met de curator in gesprek gaan. Verder kan de rechtbank op grond van artikel 73 Fw de curator ontslaan of vervangen, onder meer op verzoek van een schuldeiser. Artikel 69 Fw is daarentegen gericht op een concrete handeling of een concreet voornemen.
In de praktijk
Een verzoek op grond van dit artikel is een schriftelijk stuk aan de rechter-commissaris. Omschrijf daarin precies om welke handeling of welk voornemen het gaat, wat u van de rechter-commissaris vraagt, bijvoorbeeld een bevel aan de curator, en waarom. Voeg de stukken toe waaruit de feiten blijken, zoals correspondentie met de curator of een concurrerend bod.
Houd er rekening mee dat de curator wordt gehoord voordat de rechter-commissaris beslist, en dat de beslissing snel valt. Wie in beroep wil tegen de uitkomst, heeft daarna vijf dagen.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Kan een verrichte handeling nietig worden verklaard?
Schuldeisers vroegen de rechter-commissaris de verkoop van twee vrachtwagens aan een ander nietig te verklaren. De Hoge Raad wees dat af: het zou het rechtsverkeer van de curator met derden ontwrichten als dat kon worden aangetast door een beroep van iedere schuldeiser dat niet aan een termijn is gebonden en waarin de derde niet eens wordt betrokken. Dat geldt te meer omdat de wet het belang van de derde zelfs laat voorgaan wanneer de curator zonder de verplichte machtiging heeft gehandeld. De weg van dit artikel is dus gericht op het voorkomen of herstellen van handelen van de curator, niet op het ongedaan maken van wat tegenover een derde al is verricht.
-
Waarvoor is de weg van artikel 69 gegeven?
Een schuldeiser met een voorrecht wilde dat de curator een verzekeraar zou aanspreken; de rechtbank vond dat hij daarmee alleen zijn eigen belang diende en verklaarde hem niet-ontvankelijk. De Hoge Raad vernietigde die beslissing en formuleerde waarvoor dit artikel is gegeven: om een bevel mogelijk te maken wanneer de bij het beheer en de vereffening betrokken belangen van de verzoeker als schuldeiser dreigen te worden geschaad door wat de curator doet of nalaat. Omdat een uitkering in de boedel zou vloeien, betrof het verzoek het beheer van de boedel; dat de verzoeker zich daarop met voorrang kon verhalen deed daaraan niet af, omdat de curator ook de belangen van preferente schuldeisers moet behartigen.
-
Wie geldt als schuldeiser in een artikel 69-procedure?
Iemand die inzage wilde in de niet-openbare delen van een faillissementsdossier beriep zich erop dat hij een vordering ter verificatie had ingediend. De Hoge Raad oordeelde dat het enkele feit dat een vordering is ingediend waarover nog in een renvooiprocedure — de procedure waarin een betwiste vordering wordt uitgevochten — moet worden beslist, niet meebrengt dat iemand in een procedure op grond van dit artikel als schuldeiser geldt. De rechtbank mocht dus zelf onderzoeken of hij werkelijk een vordering had. Daarmee is de kring van personen die dit artikel kunnen gebruiken scherp begrensd.
-
Kan een schuldeiser opkomen tegen onderhandse verkoop?
Uitgangspunt van de wet is openbare verkoop; voor onderhandse verkoop heeft de curator toestemming van de rechter-commissaris nodig. Tegen die toestemming zelf staat geen hoger beroep open. De Hoge Raad besliste dat een belanghebbende zich daarnaast op grond van artikel 69 tot de rechter-commissaris kan wenden tegen de verkoop zoals de curator die wil aangaan, en ook tegen de beoogde koper; de rechter-commissaris weegt dan het belang bij goed boedelbeheer af tegen dat van een vlotte afwikkeling. Tegen die beschikking staat wel hoger beroep open: de uitsluiting van hoger beroep geldt alleen voor de procedure waarin de curator om toestemming heeft gevraagd.
-
Kan de curator worden bevolen een overeenkomst te ontbinden?
De rechtbank had de curator op verzoek van de gefailleerde bevolen een met toestemming van de rechter-commissaris gesloten koopovereenkomst te ontbinden. De Hoge Raad vernietigde die beslissing: de overeenkomst bindt de curator, en die binding kan niet ongedaan worden gemaakt met een bevel op grond van dit artikel. Dat is alleen anders als het bevel ertoe strekt dat de curator een ontbindingsbevoegdheid gebruikt die hem op grond van de wet of de overeenkomst toekomt, en daarvan was hier geen sprake.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.