- Van alle beschikkingen van de rechter-commissaris is gedurende vijf dagen hoger beroep op de rechtbank mogelijk, te rekenen vanaf de dag waarop de beschikking is gegeven. De rechtbank beslist na verhoor of behoorlijke oproeping van de belanghebbenden. Niettemin staat geen hoger beroep open van de beschikkingen, vermeld in de artikelen 21, 2° en 4°, 34, 58, eerste lid, 59a, derde lid, 60, derde lid, 68, tweede lid, 73a, tweede lid, 75a, 79, 93a, 94, 98, 100, 102, 125, 127, eerste en tweede lid, 137a, eerste lid, 174, 175, tweede lid, 176, eerste en tweede lid, 177, 179 en 180.
- In afwijking van het eerste lid vangt in het geval van hoger beroep tegen een machtiging van de rechter-commissaris aan de curator tot opzegging van een arbeidsovereenkomst de termijn van vijf dagen aan op de dag dat de werknemer die het beroep instelt van de machtiging kennis heeft kunnen nemen. Op straffe van vernietigbaarheid wijst de curator de werknemer bij de opzegging op de mogelijkheid van beroep en op de termijn daarvan. Het beroep op de vernietigbaarheid geschiedt door een buitengerechtelijke verklaring aan de curator, en kan worden gedaan gedurende veertien dagen, te rekenen vanaf de dag waarop de arbeidsovereenkomst is opgezegd.
- Bij algemene maatregel van bestuur kunnen beschikkingen van de rechter-commissaris en van de rechtbank worden aangewezen die uiterlijk de werkdag volgend op de dag van de uitspraak worden ingeschreven in het centraal openbaar register, bedoeld in artikel 19. Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur kan worden bepaald welke informatie van de aangewezen beschikking langs de hiervoor genoemde weg wordt ingeschreven.
Artikel 67 Faillissementswet (67 FW)
Hoger beroep tegen beschikkingen van de rechter-commissaris
Wettekst
Toelichting
Beslissingen van de rechter-commissaris zijn niet het laatste woord. Tegen zijn beschikkingen staat hoger beroep open bij de rechtbank, dus niet bij het gerechtshof maar bij de rechtbank waartoe de rechter-commissaris behoort. De termijn daarvoor is kort: vijf dagen. De rechtbank beslist pas nadat de belanghebbenden zijn gehoord of behoorlijk zijn opgeroepen. Voor een aantal beschikkingen sluit de wet beroep uitdrukkelijk uit. Een schuldeiser die alleen bezwaar heeft tegen een handeling van de curator, moet niet hier zijn maar bij de rechter-commissaris, langs de weg van artikel 69 Fw.
Om welke beslissingen het gaat
Het artikel spreekt van alle beschikkingen van de rechter-commissaris. Daaronder vallen bijvoorbeeld een machtiging aan de curator, een beslissing op een verzoek op grond van artikel 69 Fw of een bevel aan de curator. Ook een afwijzing van een verzoek is een beschikking. Wie in beroep wil, richt zich met een beroepschrift tot de rechtbank en zet daarin uiteen welke beslissing hij bestrijdt en waarom die volgens hem anders had moeten luiden.
De korte termijn
Vijf dagen is weinig, en dat sluit aan bij het karakter van een faillissement: de afwikkeling moet door kunnen gaan, en langdurige onzekerheid over een genomen beslissing kost de boedel geld. De termijn wordt gerekend vanaf de dag waarop de beschikking is gegeven. Wie zich niet in een beschikking kan vinden, moet dus meteen in actie komen en de beschikking zo snel mogelijk opvragen als hij haar nog niet heeft.
Beschikkingen zonder beroep
De wet somt een reeks beschikkingen op waartegen geen hoger beroep openstaat. Het gaat vooral om beslissingen die het verloop van de afwikkeling betreffen, zoals bepaalde machtigingen en beslissingen rond verkoop en termijnen. Daar laat de wetgever snelheid voorgaan. Wilt u weten of een concrete beschikking daaronder valt, dan is de opsomming in het eerste lid beslissend.
De bijzondere regel voor werknemers
Voor het beroep tegen een machtiging aan de curator om een arbeidsovereenkomst op te zeggen, geldt een eigen startpunt. De vijf dagen beginnen pas te lopen op de dag waarop de werknemer die het beroep instelt van de machtiging kennis heeft kunnen nemen. Bovendien moet de curator de werknemer bij de opzegging wijzen op de mogelijkheid van beroep en op de termijn daarvan. Doet hij dat niet, dan is de opzegging vernietigbaar.
Het beroep op de vernietigbaarheid
Die vernietigbaarheid roept de werknemer in met een buitengerechtelijke verklaring aan de curator, dus met een schriftelijk bericht; een procedure is daarvoor niet nodig. Dat kan gedurende veertien dagen, te rekenen vanaf de dag waarop de arbeidsovereenkomst is opgezegd. Ook hier geldt dus: snel handelen, want de termijn is kort.
Een voorbeeld. Een werknemer krijgt een ontslagbrief van de curator waarin niets staat over de mogelijkheid van beroep. Hij kan binnen veertien dagen na de opzegging schriftelijk aan de curator laten weten dat hij de opzegging vernietigt. Was hij wel gewezen op zijn rechten, dan kan hij binnen vijf dagen nadat hij van de machtiging kennis heeft kunnen nemen in beroep bij de rechtbank.
Tot slot regelt het derde lid de bekendmaking. Een algemene maatregel van bestuur kan bepalen welke beslissingen van de rechter-commissaris en van de rechtbank snel openbaar worden: uiterlijk op de werkdag na de uitspraak gaan zij het centrale openbare register van artikel 19 Fw in. Daarbij kan ook worden vastgelegd welke gegevens uit zo'n beslissing zichtbaar worden.
In de praktijk
Voor iedereen die met een faillissement te maken heeft, geldt: houd de termijnen scherp in de gaten en laat u zo nodig snel bijstaan. Vijf dagen zijn zo voorbij, en een gemiste termijn valt achteraf zelden te repareren.
Voor werknemers is dit artikel het aangrijpingspunt als bij de opzegging de regels niet zijn gevolgd. De vernietiging maakt de opzegging ongedaan; de curator kan daarna, met inachtneming van de voorschriften, opnieuw opzeggen.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Wie mag in hoger beroep tegen een beschikking van de r-c?
Iemand tegen wie de curator met machtiging van de rechter-commissaris wilde procederen, kwam van die machtiging in hoger beroep en beriep zich erop dat hij schuldeiser was. De Hoge Raad oordeelde dat alleen wie 'partij' was bij de beschikking van de rechter-commissaris het recht van hoger beroep heeft. Wie zich bij de rechter-commissaris over een handeling van de curator heeft beklaagd, kan tegen de daarop volgende beschikking in beroep, maar dat recht volgt uit het feit dat hij het verzoek heeft gedaan en niet uit het enkele schuldeiserschap.
-
Kan de aanstaande gedaagde opkomen tegen de machtiging?
De curatoren hadden machtiging gekregen om een procedure wegens onbehoorlijk bestuur te beginnen; de beoogde gedaagden gingen daarvan in hoger beroep. De Hoge Raad oordeelde dat zij geen 'partij' zijn bij die beschikking: zij hebben het verzoek niet gedaan en de beschikking is niet tot hen gericht. Hun rechtspositie wordt door het gebruik van de machtiging niet aangetast, zij hebben geen taak bij het toezicht op de boedel en zij kunnen hun bezwaren in de procedure zelf naar voren brengen. Dit artikel geeft hen daarom geen beroepsrecht.
-
Welke beslissingen van de r-c zijn 'beschikkingen'?
Op de verificatievergadering — de zitting waarop de vorderingen van schuldeisers worden vastgesteld — besliste de rechter-commissaris dat vorderingen werden toegelaten die niet door de schuldeisers zelf waren ingediend. De Hoge Raad oordeelde dat niet alleen beslissingen over het horen van getuigen, maar alle beslissingen die de rechter-commissaris in de uitoefening van zijn taak neemt voor de toepassing van dit artikel beschikkingen zijn. Uitzondering zijn een door de wet voorgeschreven beslissing en een ordemaatregel, zoals een maatregel voor het geregelde verloop van de vergadering. Tegen het beslissen van geschilpunten op de verificatievergadering staat dus beroep op de rechtbank open.
-
Kan een schuldeiser opkomen tegen onderhandse verkoop?
Uitgangspunt van de wet is openbare verkoop; voor onderhandse verkoop heeft de curator toestemming van de rechter-commissaris nodig. Tegen die toestemming zelf staat geen hoger beroep open. De Hoge Raad besliste dat een belanghebbende zich daarnaast op grond van artikel 69 tot de rechter-commissaris kan wenden tegen de verkoop zoals de curator die wil aangaan, en ook tegen de beoogde koper; de rechter-commissaris weegt dan het belang bij goed boedelbeheer af tegen dat van een vlotte afwikkeling. Tegen die beschikking staat wel hoger beroep open: de uitsluiting van hoger beroep geldt alleen voor de procedure waarin de curator om toestemming heeft gevraagd.
-
Staat beroep open tegen de machtiging om te procederen?
De rechter-commissaris had de curatoren toestemming gegeven om belastingprocedures van de gefailleerde vennootschap over te nemen en meteen in te trekken; de vennootschap en haar bestuurder kwamen daarvan in hoger beroep, maar de rechtbank verklaarde hen niet-ontvankelijk. De Hoge Raad stelde voorop dat tegen zo'n beschikking op grond van dit artikel hoger beroep op de rechtbank openstaat en dat dat recht volgens vaste rechtspraak alleen toekomt aan twee groepen die als 'partij' gelden: wie het verzoek aan de rechter-commissaris heeft gedaan en tot wie de beschikking is gericht. Voor de gefailleerde belastingplichtige maakte hij daarop een uitzondering: omdat met zijn belangen bij een belastingaanslag in het faillissement niet op andere wijze rekening kan worden gehouden, moet hij tegen zo'n beschikking hoger beroep kunnen instellen. De bestuurder kon dat niet, omdat de beschikking alleen de vereffening van het vermogen van de vennootschap betrof.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.