Artikel 65 Faillissementswet (65 FW)

Moet de rechtbank beslissen in een zaak die gaat over het beheer of de vereffening van een failliete boedel, dan hoort zij daarover eerst de rechter-commissaris. Dit artikel legt die verplichting vast. Het gaat om een vereiste dat vooraf moet zijn vervuld: de rechtbank beslist pas nadat de rechter-commissaris is gehoord.

Wie de rechter-commissaris is

De rechter-commissaris is een lid van de rechtbank dat bij de faillietverklaring wordt benoemd. Zijn wettelijke taak is het toezicht op het beheer en de vereffening van de boedel door de curator. In dat kader geeft hij machtigingen, beslist hij over verzoeken en ontvangt hij de verslagen van de curator. Artikel 65 Fw verbindt aan zijn positie een plicht voor de rechtbank: in de zaken die het artikel noemt, moet zij hem horen voordat zij beslist.

Om welke zaken het gaat

Het artikel spreekt van 'enige zaak, het beheer of de vereffening des faillieten boedels betreffende'. De wettekst noemt geen soorten beslissingen, maar omschrijft het bereik naar het onderwerp: de zaak moet het beheer of de vereffening van de failliete boedel betreffen. Welke beslissingen de rechtbank in een faillissement neemt, volgt uit de andere bepalingen van de wet die haar daar een taak geven; voor elk daarvan is de vraag of zij het beheer of de vereffening van de boedel raakt. Is dat zo, dan geldt de hoorplicht, ongeacht wie de beslissing van de rechtbank heeft gevraagd.

Wat horen inhoudt

Horen betekent dat de rechter-commissaris in de gelegenheid wordt gesteld zijn zienswijze te geven; dat kan ook schriftelijk. Het is geen bindend advies. De rechtbank blijft degene die beslist en kan van die zienswijze afwijken. Het artikel spreekt van horen 'alvorens' een beslissing te geven: de zienswijze moet er dus zijn voordat de beslissing valt, en een bericht achteraf aan de rechter-commissaris voldoet niet aan die eis.

Een voorbeeld. Een schuldeiser legt de rechtbank een verzoek voor dat gevolgen heeft voor de manier waarop de boedel wordt afgewikkeld. Voordat de rechtbank op dat verzoek beslist, vraagt zij de rechter-commissaris om zijn zienswijze, waarin hij kan toelichten hoe de afwikkeling tot dan toe is verlopen en welke stappen nog lopen. Daarna neemt de rechtbank haar beslissing.

In de praktijk

Wie de rechtbank iets voorlegt dat het beheer of de vereffening raakt, weet daardoor dat ook de zienswijze van de rechter-commissaris bij de beslissing wordt betrokken.

Voor de curator, de gefailleerde en de schuldeisers betekent het artikel dat het rechterlijk toezicht op een faillissement in twee lagen is georganiseerd: de rechter-commissaris houdt het dagelijkse toezicht, en de rechtbank beslist in de zaken die de wet aan haar voorbehoudt, nadat zij de rechter-commissaris heeft gehoord.