De rechter-commissaris houdt toezicht op het beheer en de vereffening van de failliete boedel.
Artikel 64 Faillissementswet (64 FW)
De toezichthoudende taak van de rechter-commissaris
Wettekst
Toelichting
Het artikel bepaalt dat de rechter-commissaris toezicht houdt op het beheer en de vereffening van de failliete boedel. Het beheer en de vereffening zelf zijn de taak van de curator; de rechter-commissaris bewaakt hoe de boedel wordt beheerd en te gelde gemaakt.
Wat toezicht hier betekent
Hij beheert niets zelf en verkoopt niets zelf; dat doet de curator. Voor veel ingrijpende stappen heeft de curator wel zijn toestemming of machtiging nodig, bijvoorbeeld voor het voeren van procedures of voor bepaalde verkopen.
Hoe hij dat doet
Het toezicht krijgt vorm in bevoegdheden die elders in de wet staan. Zijn beslissingen legt hij vast in beschikkingen.
Een voorbeeld. Een curator wil de bedrijfsinventaris onderhands verkopen aan een partij die ook wil doorstarten. De rechter-commissaris beoordeelt of de prijs verdedigbaar is en of de gekozen weg recht doet aan de schuldeisers. Zonder zijn toestemming gaat zo'n verkoop niet door.
In de praktijk
Voor schuldeisers en voor de gefailleerde is het goed te weten dat er een rechter is die het handelen van de curator toetst. Bent u het oneens met een concrete stap van de curator, dan is de rechter-commissaris het adres; hoe dat gaat, staat in artikel 69 Fw.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Welke maatstaf geldt voor de faillissementsgijzeling?
Een curator kreeg de administratie van een gefailleerde vennootschap niet en de rechter-commissaris droeg daarom voor om de bestuurster in verzekerde bewaring te stellen. De Hoge Raad legt uit dat de rechtbank de bewaring sinds de herziening van 2002 'kan' bevelen en dat daarbij de maatstaf voor lijfsdwang uit het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering van overeenkomstige toepassing is, met de daarin besloten eisen van proportionaliteit en subsidiariteit: de vrijheidsbeneming moet in verhouding staan tot het doel en er mag geen minder ingrijpend middel voorhanden zijn. Die maatstaf volgt al uit de wet zelf en is niet in strijd met het EVRM. De Hoge Raad voegt eraan toe dat de rechter-commissaris geen rechtsmiddel kan instellen tegen de beschikking die op zijn eigen voordracht is gegeven, omdat hij ook bij die voordracht optreedt als de rechter die toezicht houdt op beheer en vereffening van de boedel.
-
Hoe streng toetst de rechtbank het toezicht van de r-c?
In de faillissementen van de winkelketen It's besloot de rechter-commissaris twee directieleden van een eerdere overnamekandidaat als getuigen te horen; zij voerden aan dat het verhoor de boedel alleen geld zou kosten. De Hoge Raad oordeelde dat dit artikel de rechter-commissaris een ruime bevoegdheid geeft om getuigen te horen ter opheldering van alle omstandigheden van het faillissement, en dat de rechter in hoger beroep met die ruime bevoegdheid rekening mag houden. Dat de rechtbank sprak van 'marginaal toetsen' maakte haar beslissing daarom niet onjuist.
-
Waardoor moet de r-c zich bij zijn toezicht laten leiden?
De rechter-commissaris weigerde de curator toestemming om met een procespartij een vaststellingsovereenkomst te sluiten; die partij ging daartegen in hoger beroep. De Hoge Raad oordeelde dat zij daartoe niet bevoegd was. In zijn motivering stelde de Hoge Raad vast dat de rechter-commissaris zich, gelet op de toezichthoudende taak van dit artikel, bij het verlenen van een machtiging of goedkeuring aan de curator in de eerste plaats moet laten leiden door het belang van de boedel. Daarmee is het belang van de wederpartij van de curator geen zelfstandig toetsingspunt bij dat toezicht.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.