Artikel 56 Faillissementswet (56 FW)

Deelt iemand met de gefailleerde in een gemeenschap — een onverdeelde nalatenschap, een gezamenlijk pand, een ontbonden vennootschap — en wordt die gemeenschap tijdens het faillissement verdeeld, dan kan de andere deelgenoot verlangen dat een schuld van de gefailleerde aan die gemeenschap in de verdeling wordt betrokken. Het Burgerlijk Wetboek kent daarvoor een regeling, en dit artikel verklaart die uitdrukkelijk van toepassing, ook als de schuld nog van een voorwaarde afhangt.

De regel uit het Burgerlijk Wetboek

Artikel 56 Fw verwijst naar artikel 3:184, eerste lid, BW. Volgens die bepaling kan een deelgenoot bij de verdeling verlangen dat wat een andere deelgenoot aan de gemeenschap schuldig is, op het aandeel van die andere deelgenoot wordt toegerekend. De schuld wordt dan niet apart geïnd, maar verwerkt in wat die deelgenoot uit de verdeling krijgt. Artikel 56 Fw bepaalt dat de deelgenoot van een gefailleerde dit kan verlangen bij een verdeling die tijdens het faillissement plaatsvindt.

Ook bij een voorwaardelijke schuld

De wet voegt er uitdrukkelijk aan toe dat het ook werkt als de schuld van de gefailleerde aan de gemeenschap er een is onder een opschortende voorwaarde die nog niet is vervuld. De schuld staat dan nog niet vast, maar mag toch worden meegenomen. De verdeling kan dan plaatsvinden zonder dat eerst duidelijk hoeft te zijn of de voorwaarde in vervulling gaat.

Hoe het bedrag wordt bepaald

Om te kunnen verrekenen, moet duidelijk zijn met welk bedrag wordt gerekend. Daarvoor verklaart het artikel de artikelen 130 en 131 Fw van toepassing, die bij de verificatie regelen hoe vorderingen die nog niet vaststaan of pas later opeisbaar worden, op waarde worden gebracht. Een voorwaardelijke of toekomstige schuld krijgt dus een bedrag waarmee in de verdeling kan worden gewerkt.

Een voorbeeld. Een broer en zus zijn samen erfgenaam en de nalatenschap is nog niet verdeeld. De broer had geld geleend uit de nalatenschap en gaat failliet. Bij de verdeling kan de zus verlangen dat die lening wordt toegerekend aan het aandeel van haar broer. De curator ontvangt dan alleen wat er na die verrekening van dat aandeel overblijft.

In de praktijk

Voor deelgenoten en notarissen is het van belang dat de curator vanaf het faillissement de gesprekspartner is voor het aandeel van de gefailleerde. Breng een schuld aan de gemeenschap meteen ter sprake en onderbouw die met stukken, want zij bepaalt mede wat er te verdelen valt.

Voor de curator is de vraag steeds wat het aandeel van de gefailleerde per saldo waard is. Heeft de gefailleerde zelf nog een schuld aan de gemeenschap, dan wordt die op zijn aandeel in mindering gebracht en valt alleen het restant in de boedel.