Artikel 41 Faillissementswet (41 FW)

Valt de gefailleerde tijdens zijn faillissement een erfenis toe, dan komt die in beginsel in de boedel terecht. De curator beslist wat ermee gebeurt, maar de wet bindt hem aan twee regels. Aanvaarden mag hij alleen onder voorrecht van boedelbeschrijving, en verwerpen kan hij pas als de rechter-commissaris hem daartoe machtigt. De wettekst spreekt van erfenissen die 'gedurende het faillissement' aan de gefailleerde opkomen.

Alleen beneficiair aanvaarden

Aanvaarden onder voorrecht van boedelbeschrijving, ook wel beneficiaire aanvaarding genoemd, betekent dat de erfenis wordt aanvaard zonder dat de schulden van de overledene verder gaan dan wat de nalatenschap zelf opbrengt. De curator mag dus nooit zuiver aanvaarden. Een nalatenschap met meer schulden dan bezittingen kan daardoor niet ten laste van de boedel komen: voor de schulden van de overledene wordt alleen geput uit wat de nalatenschap zelf bevat.

Verwerpen alleen met toestemming

Voor verwerpen is machtiging van de rechter-commissaris nodig. Verwerpen betekent immers afzien van iets wat de boedel had kunnen vullen, en dat raakt de schuldeisers rechtstreeks. Zo houdt de wet een controle op beslissingen waarmee vermogen buiten de boedel zou blijven.

De positie van de gefailleerde zelf

De gefailleerde kan niet zelfstandig over de nalatenschap beslissen, want hij is het beheer en de beschikking over zijn vermogen kwijt. Wat hij erft, komt dus in beginsel ten goede aan zijn schuldeisers.

Een voorbeeld. Tijdens het faillissement van een ondernemer overlijdt zijn tante en laat zij hem een woning na, met daarop nog een hypotheekschuld. De curator laat eerst uitzoeken wat de woning na aflossing van die schuld waard is, en kiest pas daarna. Blijft er naar verwachting iets over, dan aanvaardt hij onder voorrecht van boedelbeschrijving; valt de schuld hoger uit dan de waarde, dan vraagt hij de rechter-commissaris machtiging om te verwerpen.

In de praktijk

Voor erfgenamen en notarissen is het van belang te weten dat zij bij een gefailleerde erfgenaam met de curator te maken hebben en niet met de erfgenaam zelf. Een verklaring van de gefailleerde over aanvaarden of verwerpen heeft zonder de curator geen waarde.