Artikel 15b Faillissementswet (15b FW)

Een natuurlijke persoon die failliet is verklaard, kan onder voorwaarden alsnog naar de schuldsaneringsregeling. Dit artikel geeft hem het recht de rechtbank te vragen zijn faillissement op te heffen en tegelijk de schuldsaneringsregeling van toepassing te verklaren. Dat is geen kleinigheid: een faillissement eindigt zonder schone lei, terwijl de schuldsaneringsregeling daar wel op uit kan lopen.

Wanneer dit kan

Er zijn twee ingangen. De eerste is dat de gefailleerde redelijkerwijs niet kan worden verweten dat hij binnen de termijn van veertien dagen uit artikel 3 Fw geen verzoek tot schuldsanering heeft ingediend, bijvoorbeeld omdat hij de brief door omstandigheden buiten zijn macht niet heeft kunnen gebruiken. De tweede is eenvoudiger: als het faillissement is uitgesproken op zijn eigen aangifte, staat de weg zonder meer open.

Tot welk moment

Het verzoek kan worden gedaan totdat de verificatievergadering is gehouden, de vergadering waarop de vorderingen van de schuldeisers worden vastgesteld. Blijft die vergadering achterwege, dan is de grens het moment waarop de rechter-commissaris de beschikkingen geeft die artikel 137a Fw noemt. Daarna is het faillissement zo ver gevorderd dat omzetting niet meer aan de orde is.

Wanneer het niet kan

Het derde lid sluit drie situaties uit. Omzetting is niet mogelijk als het faillissement is uitgesproken terwijl de schuldsaneringsregeling al op de schuldenaar van toepassing was, als hij failliet is geraakt doordat een schuldsaneringsregeling werd beëindigd, of als het faillissement is uitgesproken op de grond die artikel 340 Fw, vierde lid, noemt. Kort gezegd: wie de schuldsanering al heeft gehad of daar juist uit is gekomen, kan er langs deze weg niet opnieuw in.

Hoe het gaat

De gefailleerde dient het verzoek uit artikel 284 Fw in bij de rechtbank waar de aangifte of de aanvraag tot faillietverklaring werd gedaan. Wie gehuwd is of een geregistreerd partnerschap heeft, hoeft hier niet de medewerking van de ander te hebben: het tweede lid zet die eis opzij, terwijl zij bij een gewoon verzoek om schuldsanering in beginsel wel geldt. De rechtbank kan hem, de rechter-commissaris en de curator oproepen om te worden gehoord; wordt hij opgeroepen, dan mag zijn echtgenoot of geregistreerde partner daarbij het woord voeren. Wijst de rechtbank het verzoek toe, dan spreekt zij meteen de definitieve toepassing van de schuldsaneringsregeling uit.

De opheffing van het faillissement wordt bekendgemaakt in de aankondiging die bij de schuldsaneringsregeling hoort. Was er al een datum voor de verificatievergadering bepaald, dan staat in die aankondiging ook dat die vergadering niet doorgaat.

In de praktijk

Voor een particulier of een kleine zelfstandige is dit vaak de belangrijkste bepaling uit dit hoofdstuk. Het verschil tussen een faillissement en een schuldsanering is het verschil tussen restschulden die blijven en een regeling die na afloop tot een schone lei kan leiden. Schakel de schuldhulpverlening van de gemeente in, want bij het verzoek hoort een verklaring en de rechtbank kijkt kritisch naar het ontstaan van de schulden.

Wees op tijd: na de verificatievergadering is deze weg gesloten. En houd er rekening mee dat de bewindvoerder in de schuldsanering een andere functionaris is dan de curator in het faillissement, met een eigen taak en eigen bevoegdheden.