Artikel 8 Faillissementswet (8 FW)

Verzet en hoger beroep door de gefailleerde schuldenaar

De schuldenaar, die in staat van faillissement is verklaard, nadat hij op de aanvraag tot faillietverklaring is gehoord, heeft gedurende acht dagen, na de dag der uitspraak, recht van hoger beroep.
Zo hij niet is gehoord, heeft hij gedurende veertien dagen, na de dag der uitspraak, recht van verzet. Indien hij tijdens de uitspraak zich niet binnen het Rijk in Europa bevindt, wordt die termijn verlengd tot een maand.
Van het vonnis, op het verzet gewezen, kan hij gedurende acht dagen, na de dag der uitspraak, in hoger beroep komen.
Het verzet of hoger beroep wordt ingesteld door indiening van een verzoek ter griffie van het rechtscollege, dat van de zaak kennis moet nemen. De voorzitter bepaalt terstond dag en uur voor de behandeling.
De schuldenaar, de schuldeiser die het faillissement heeft verzocht, en, in geval van verzet, de curator, worden opgeroepen op de wijze bepaald in de artikelen 271 tot en met 277 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering.
De behandeling geschiedt op de wijze bij artikel 4 voorgeschreven.

Toelichting

Wie op verzoek van een ander failliet is verklaard, staat niet met lege handen. Dit artikel geeft die schuldenaar een rechtsmiddel, en welk rechtsmiddel dat is hangt af van één vraag: is hij op de aanvraag gehoord of niet? Is hij gehoord, dan krijgt hij acht dagen voor hoger beroep. Is hij niet gehoord, dan heeft hij veertien dagen om in verzet te komen bij het gerecht dat het faillissement uitsprak. De regeling is geschreven voor het faillissement dat een schuldeiser of een andere aanvrager heeft verzocht; de eerste zin van het eerste lid spreekt van de schuldenaar die op de aanvraag is gehoord.

De termijnen

Beide termijnen tellen vanaf de dag die volgt op de uitspraak. Voor een schuldenaar die zich op dat moment buiten het Rijk in Europa bevond, groeit de verzettermijn naar een maand. Volgt er een vonnis op het verzet, dan kan de schuldenaar ook daartegen binnen acht dagen nog naar het gerechtshof, opnieuw te rekenen vanaf de dag erna. Welk van de twee rechtsmiddelen openstaat, hangt alleen af van de vraag of de schuldenaar op de aanvraag is gehoord. Verder werkt de wet dat niet uit; artikel 6 Fw regelt enkel dat de rechtbank hem kan laten oproepen om in persoon of bij gemachtigde zijn kant van de zaak te vertellen. Bestaat er onzekerheid of hij is gehoord, dan valt alleen binnen de kortste termijn van acht dagen zeker te stellen dat het rechtsmiddel op tijd is ingesteld.

Voor deze verzoeken is bijstand van een advocaat volgens artikel 5 Fw verplicht, zodat er binnen de termijn ook een advocaat moet zijn ingeschakeld.

Hoe het gaat

Zowel verzet als hoger beroep begint met een verzoek, in te dienen ter griffie van het rechtscollege dat over de zaak moet oordelen. Voor hoger beroep is dat het gerechtshof. Verzet hoort thuis bij het gerecht dat het faillissement uitsprak. De voorzitter bepaalt meteen dag en uur van de behandeling, wat aangeeft dat er haast bij is. Opgeroepen worden de schuldenaar, de schuldeiser die om het faillissement had verzocht en, bij verzet, ook de curator. Voor de oproeping gelden de regels van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering.

Wat er ondertussen gebeurt

Het faillissement loopt gewoon door, want het vonnis is volgens artikel 4 Fw direct uitvoerbaar. De curator beheert de boedel en kan handelen. Wel beperkt artikel 13 Fw wat er in die tussentijd mag: zolang het verzet of het beroep loopt, kan er niet over een akkoord worden vergaderd en mag de boedel niet zonder toestemming van de schuldenaar worden vereffend. Wordt de faillietverklaring vernietigd, dan blijven de handelingen die de curator verrichtte vóór of op de dag waarop aan het voorschrift tot aankondiging overeenkomstig artikel 15 Fw is voldaan, geldig en verbindend voor de schuldenaar.

Een voorbeeld

Een ondernemer ontdekt via een klant dat hij failliet is verklaard. Hij had geen oproep gezien omdat de post naar een oud adres ging. Omdat hij niet is gehoord, heeft hij veertien dagen om in verzet te komen bij de rechtbank.

In de praktijk

Bent u werknemer of schuldeiser en hoort u dat de gefailleerde in beroep gaat, houd er dan rekening mee dat de afwikkeling in die periode vertraagt. Uw positie verandert er op zichzelf niet door: uw vordering meldt u gewoon aan bij de curator.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

Verzet of hoger beroep: welk moment is beslissend?

Hoge Raad · 2015-06-05 · ECLI:NL:HR:2015:1473

HSK was bij verstek failliet verklaard en kwam in verzet; zij betaalde de vordering van de aanvrager pas daarna. De Hoge Raad zet het stelsel uiteen: of de schuldenaar in de toestand verkeert dat hij heeft opgehouden te betalen én of de aanvrager een vordering heeft, moet steeds worden beoordeeld naar de toestand ten tijde van de uitspraak, zowel in eerste aanleg als na verzet (art. 8 lid 2 en art. 10 Fw) en in hoger beroep (art. 8 leden 1 en 3, art. 9 en art. 11 Fw). Op dat uitgangspunt bestaat een nuance voor de schuldenaar die wél is gehoord en daarna hoger beroep instelt: de appelrechter mag dan zelfstandig beoordelen of van het vorderingsrecht summierlijk blijkt. Die nuance geldt echter niet voor de schuldenaar die niet is gehoord en verzet doet; bij hem moet worden onderzocht of de vordering van de aanvrager nog bestond toen op het verzet werd beslist.
Taak van de appelrechter bij een uitgesproken faillissement

Hoge Raad · 2014-01-17 · ECLI:NL:HR:2014:98

Een failliet verklaarde vennootschap voerde in hoger beroep aan dat er geen pluraliteit meer was omdat de steunvorderingen inmiddels door derden waren betaald of na gedeeltelijke betaling waren kwijtgescholden. Het hof ging daaraan voorbij en nam aan dat er in een uitgesproken faillissement nog onbekende schulden konden zijn. Volgens de Hoge Raad is dat onjuist: ook voor het handhaven van een faillissement in hoger beroep moet summierlijk blijken van steunvorderingen, en de appelrechter moet op de stellingen van partijen opnieuw onderzoeken of aan de vereisten is voldaan, uitgaande van de toestand ten tijde van zijn uitspraak. Het is derden bovendien in beginsel vrij om hangende de procedure steunvorderingen te voldoen; dat doorbreekt de paritas creditorum niet, want die gelijkheid van schuldeisers gaat alleen over de verdeling van de opbrengst van het vermogen van de schuldenaar.
Is de appelrechter gebonden aan wat partijen eens zijn?

Hoge Raad · 2006-11-10 · ECLI:NL:HR:2006:AY6204

In hoger beroep tegen hun faillietverklaring voerden Hesco en haar medegefailleerden aan dat de aanvragers geen schuldeisers meer waren omdat een kredietverzekeraar in hun vorderingen was gesubrogeerd; de aanvragers beaamden dat. De Hoge Raad oordeelt dat de rechter in het hoger beroep van art. 8 Fw niet gebonden is aan dat eensluidende standpunt. Zodra een faillissement is uitgesproken, bepaalt de ingetreden toestand de rechtspositie van alle schuldeisers; daarom is de appelrechter niet al verplicht te vernietigen op de enkele grond dat de schuldenaar stelt en de aanvrager niet weerspreekt of zelfs erkent dat het vorderingsrecht niet bestaat. De appelrechter mag dus zelfstandig beoordelen of van dat vorderingsrecht summierlijk blijkt.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

Wettekst