Artikel 385 Fw: De bindende kracht van het gehomologeerde akkoord

Zodra de rechtbank het akkoord heeft bekrachtigd, geldt het voor iedereen die eronder valt. Dit artikel legt dat vast: het gehomologeerde akkoord bindt de schuldenaar en alle stemgerechtigde schuldeisers en aandeelhouders, ongeacht hoe zij hebben gestemd of dat zij niet hebben gestemd.

Wie eraan gebonden is

Gebonden zijn de schuldenaar zelf en iedereen die stemgerechtigd was, dus wiens rechten door het akkoord worden gewijzigd. Daar horen ook de schuldeisers bij die tegen hebben gestemd, die zich niet hebben gemeld of die de stemming eenvoudigweg hebben laten passeren.

Dat is de kern van deze regeling: één voorstel bindt de hele groep, zodat een enkele schuldeiser een oplossing niet kan blokkeren. Daar staat tegenover dat de rechtbank het akkoord eerst inhoudelijk toetst; artikel 384 Fw geeft de gronden waarop zij homologatie moet weigeren.

Wie er niet aan gebonden is

Wie geen stemrecht had omdat zijn rechten niet worden gewijzigd, blijft buiten het akkoord en houdt zijn vordering ongewijzigd. Ook de rechten die de wet buiten deze regeling houdt, blijven onaangetast: artikel 369 Fw zondert onder meer de rechten van werknemers uit hun arbeidsovereenkomst en pensioentermijnen uit.

Ook de positie van borgen en medeschuldenaren verandert niet vanzelf. Op grond van artikel 370 Fw houdt een schuldeiser in beginsel zijn rechten tegen zo'n derde, ook als zijn vordering op de schuldenaar door het akkoord is verminderd.

Als een ander heeft gestemd

Bij sommige vorderingen en aandelen stemt niet de formele rechthebbende. Ligt het economisch belang bij een ander, of zijn er certificaten uitgegeven of rust er een vruchtgebruik op, dan kan die ander volgens artikel 381 Fw worden uitgenodigd om te stemmen.

Dit artikel maakt duidelijk wat daarvan het gevolg is: het akkoord is dan toch bindend voor de schuldeiser of aandeelhouder zelf. Hij kan zich er dus niet op beroepen dat hij persoonlijk niet heeft gestemd. Wie zijn stem feitelijk uit handen heeft gegeven, blijft aan de uitkomst gebonden.

Een voorbeeld. Een leverancier stemt tegen een akkoord waarin hij veertig procent van zijn vordering krijgt. De rechtbank homologeert het akkoord omdat de vereiste klasse heeft ingestemd en er geen afwijzingsgrond is. De leverancier is aan het akkoord gebonden en kan het restant van zijn vordering niet meer bij de onderneming opeisen; had hij een bankgarantie van de moedermaatschappij, dan blijft die in beginsel wel bestaan.

In de praktijk

Bent u schuldeiser, ga er dan van uit dat u aan de uitkomst vastzit zodra het akkoord is gehomologeerd. Uw invloed zit vóór dat moment: stemmen, tijdig protesteren en zo nodig een verzoek tot afwijzing indienen.

Controleer of u werkelijk stemgerechtigd was en of uw rechten in het akkoord worden gewijzigd. Wordt uw vordering niet geraakt, dan geldt het akkoord niet voor u en houdt u uw volledige aanspraak.

Heeft u zekerheden of een borgstelling van een derde, kijk daar dan afzonderlijk naar. Die aanspraak leeft doorgaans voort, tenzij het akkoord uitdrukkelijk ook groepsmaatschappijen betreft.

Bent u ondernemer, leg de gebondenheid dan helder vast in uw administratie en informeer uw schuldeisers over wat het akkoord voor hun openstaande posten betekent. Dat voorkomt onnodige incassoprocedures na de homologatie.