Artikel 213af Faillissementswet (213af FW)

Het faillissement van een verzekeraar begint met een oordeel van De Nederlandsche Bank dat de wettelijke situatie zich voordoet. Artikel 213af Fw regelt wat de verzekeraar daartegen kan doen. Hij wordt in de gelegenheid gesteld te worden gehoord en kan zich verweren tegen dat oordeel. Zijn stem gaat dus niet verloren doordat de toezichthouder het initiatief heeft.

Eerst gehoord worden

De verzekeraar krijgt de gelegenheid zijn kant van het verhaal te vertellen voordat de rechtbank beslist. Dat is meer dan een formaliteit: hij kent zijn portefeuille, zijn herverzekering en zijn vooruitzichten en kan feiten aandragen die de toezichthouder anders heeft gewogen of niet kende.

Een terughoudende toets

De rechtbank beoordeelt dat verweer niet door haar eigen oordeel in de plaats te stellen van dat van de toezichthouder. Zij verklaart het verweer uitsluitend gegrond als De Nederlandsche Bank in redelijkheid niet tot die beslissing of dat oordeel heeft kunnen komen. De lat ligt daarmee hoog: het is niet genoeg dat er ook een andere weging denkbaar was.

Waarom die maatstaf

De beoordeling of een verzekeraar nog levensvatbaar is, vergt kennis van solvabiliteit, voorzieningen en toezichtpraktijk. De wetgever heeft die weging bij de toezichthouder gelegd en de rechter de rol gegeven van controleur op de buitengrens: is dit oordeel verdedigbaar, of niet? Dat voorkomt dat de rechtbank een tweede toezichthouder wordt, maar houdt wel de deur open voor gevallen waarin de toezichthouder de plank misslaat.

Een voorbeeld. Een verzekeraar voert aan dat een grote herverzekeringsuitkering onderweg is en dat de toezichthouder daar geen rekening mee heeft gehouden. Blijkt dat die uitkering vaststaat en het beeld wezenlijk verandert, dan kan het oordeel onredelijk zijn. Gaat het om een uitkering waarvan het bestaan onzeker is, dan zal het verweer stranden.

In de praktijk

• Bestuurder: onderbouw je verweer met harde stukken; een ander standpunt over dezelfde cijfers is bij deze maatstaf zelden genoeg.
• Polishouder of schuldeiser: je bent zelf geen partij in dit verweer; jouw positie komt aan de orde in de afwikkeling die volgt.

Loopt het verweer stuk en spreekt de rechtbank het faillissement uit, dan staan de rechtsmiddelen open die de wet tegen een faillietverklaring geeft. De bekendmaking van de uitspraak vermeldt uitdrukkelijk tot wanneer beroep in cassatie kan worden ingesteld.