Artikel 212oo Faillissementswet (212oo FW)

Gaat een beleggingsonderneming failliet, dan gelden in grote lijnen dezelfde regels als bij een bank. Artikel 212oo Fw verklaart de afdeling over het faillissement van een bank van overeenkomstige toepassing op een beleggingsonderneming met zetel in Nederland die een vergunning heeft op grond van de Wet op het financieel toezicht, en waar van toepassing ook op haar bijkantoor in een andere lidstaat.

Wat er niet meegaat

De overname van de bankregels is niet volledig. Het eerste lid houdt drie groepen artikelen buiten toepassing. De eerste groep gaat over wie het faillissement van een bank kan aanvragen en hoe dat verzoek wordt behandeld, en bevat ook de machtigingen waarmee de rechtbank de curator kan toestaan verplichtingen van de bank te laten overgaan op een derde en die daarbij aan te passen; dat instrument is hier dus niet beschikbaar. De tweede groep gaat over de vergunning en over het melden van het vonnis. De derde groep omvat de bijzondere rangorderegels voor banken, maar daarnaast ook de regel over rente die na de faillietverklaring over een ingediende vordering doorloopt en over de verificatie daarvan, en de regel die een tussentijdse uitkering op bepaalde vorderingen mogelijk maakt. Voor schuldeisers telt vooral het rangordedeel: de voorrang die spaartegoeden bij een bank hebben, geldt hier niet.

Een andere toezichthouder

Waar in de bankregels De Nederlandsche Bank staat, moet voor een beleggingsonderneming de Autoriteit Financiële Markten worden gelezen. Voor een bepaalde categorie beleggingsondernemingen geldt een eigen variant: dan wordt de Autoriteit Financiële Markten gelezen in plaats van de Europese Centrale Bank of De Nederlandsche Bank, en gelden weer andere uitzonderingen. Welke categorie dat is, volgt uit de Wet op het financieel toezicht.

De vergunning na het faillissement

Heeft de beleggingsonderneming op het tijdstip van de faillietverklaring nog een vergunning, dan trekt de Autoriteit Financiële Markten die in. Dat is geen keuze maar een opdracht. De reden is eenvoudig: een onderneming die failliet is, mag niet blijven optreden als vergunninghoudende partij op de financiële markt, want klanten zouden daaraan een vertrouwen ontlenen dat niet meer terecht is.

Een voorbeeld. Een beleggingsonderneming met zetel in Nederland wordt failliet verklaard. De curator wikkelt af volgens de regels die ook bij een bank gelden, de Autoriteit Financiële Markten vervult de rol die daarin aan de toezichthouder is toebedeeld en trekt de vergunning in.

In de praktijk

• Belegger: je positie hangt sterk af van hoe je vermogen was ondergebracht; vraag de curator vroeg of jouw stukken buiten de boedel vallen.
• Schuldeiser: kijk eerst onder welk lid de onderneming valt; bij de categorie van het eerste lid blijft de hele reeks bijzondere rangorderegels voor banken buiten beeld en is de gewone rangorde het uitgangspunt, terwijl het tweede lid er maar drie artikelen uitlicht, zodat de bijzondere regels over schuldinstrumenten en over eigenvermogensbestanddelen daar juist meetellen.

De constructie oogt ingewikkeld doordat de wet met verwijzingen en uitzonderingen werkt. De praktische kern is te overzien: dezelfde procedure als bij een bank, een andere toezichthouder, en niet de bijzondere bescherming die spaarders bij een bank hebben.