Artikel 354 Faillissementswet (354 FW)

Dit is het artikel waar de hele regeling naartoe werkt. De rechtbank beantwoordt aan het einde twee vragen: is de schuldenaar tekortgeschoten in de nakoming van een of meer verplichtingen uit de schuldsaneringsregeling, en zo ja, valt hem dat toe te rekenen. Van dat oordeel hangt af of hij schuldenvrij verder kan.

De termijn voor de uitspraak

De rechtbank doet uitspraak bij vonnis op de dag van de zitting zelf, of anders uiterlijk op de achtste dag daarna. U hoeft dus niet lang in onzekerheid te zitten.

Twee vragen, in deze volgorde

Eerst de feitelijke vraag: is er een verplichting niet nagekomen? Denk aan de afdracht aan de boedel, het doorgeven van inkomsten en wijzigingen, de inspanning om werk te vinden voor zover die verplichting geldt, en het niet laten ontstaan van nieuwe schulden.

Is er inderdaad iets misgegaan, dan volgt de tweede vraag: kan dat de schuldenaar worden toegerekend? Wie door ziekte, ontslag of een andere omstandigheid buiten zijn macht minder kon afdragen, is wel tekortgeschoten maar niet per se verwijtbaar. Die tweede vraag geeft de rechtbank ruimte om naar de werkelijke situatie te kijken in plaats van naar het rekenkundige resultaat alleen.

De uitzondering voor kleine gebreken

Ook als een tekortkoming wél toerekenbaar is, hoeft dat niet doorslaggevend te zijn. De rechter kan bepalen dat zij vanwege haar bijzondere aard of haar geringe betekenis buiten beschouwing blijft. Eén keer te laat een loonstrook inleveren weegt nu eenmaal anders dan maandenlang inkomsten verzwijgen.

Die mogelijkheid is er niet voor niets. Een regeling die geruime tijd loopt zonder enig gebrek is zeldzaam, en de wet wil niet dat een klein verzuim de hele inspanning ongedaan maakt.

Wat het oordeel betekent

Het vonnis bepaalt hoe de regeling afloopt. Wordt geen toerekenbare tekortkoming vastgesteld, of blijft zij buiten beschouwing, dan treedt bij de beëindiging het gevolg in dat artikel 358 Fw beschrijft: de resterende vorderingen waarvoor de regeling werkt, zijn niet langer afdwingbaar. Dat is wat in de volksmond de schone lei heet. Stelt de rechter wel een toerekenbare tekortkoming vast zonder haar buiten beschouwing te laten, dan blijven de schulden opeisbaar.

Een voorbeeld. Iemand heeft de anderhalf jaar van zijn regeling keurig afgedragen, op twee maanden na waarin hij niets betaalde omdat zijn uitkering te laat werd toegekend. De rechtbank stelt vast dat hij is tekortgeschoten, maar oordeelt dat hem dat niet valt toe te rekenen.

In de praktijk

Bereid de zitting voor alsof alles ervan afhangt, want dat is ook zo. Loop het eindverslag van uw bewindvoerder punt voor punt na en zorg voor een verklaring én een bewijsstuk bij elk punt dat tegen u kan werken.

Is er een achterstand, probeer die dan vóór de zitting in te lopen, ook gedeeltelijk. Dat u het probleem hebt erkend en aangepakt, weegt mee bij de vraag of een tekortkoming u valt toe te rekenen of van geringe betekenis is.

Loopt het onverhoopt slecht af, dan staat hoger beroep open op grond van artikel 355 Fw; de termijn daarvoor is acht dagen. Neem dan meteen contact op met een advocaat en laat de zaak niet liggen tot de brief van een deurwaarder op de mat valt.