- De rechtbank kan de toepassing van de schuldsaneringsregeling beëindigen op voordracht van de rechter-commissaris of op verzoek van de bewindvoerder, van de schuldenaar dan wel van een of meer schuldeisers. Zij kan zulks ook ambtshalve doen.
- Alvorens te beslissen roept de rechtbank de schuldenaar op teneinde door haar te worden gehoord. Tevens kan zij schuldeisers en de bewindvoerder daartoe oproepen.
- Een beëindiging bedoeld in het eerste lid geschiedt indien: a. de vorderingen ten aanzien waarvan de schuldsaneringsregeling werkt, zijn voldaan; b. de schuldenaar in staat is zijn betalingen te hervatten; c. de schuldenaar een of meer van zijn uit de schuldsaneringsregeling voortvloeiende verplichtingen niet naar behoren nakomt of door zijn doen of nalaten de uitvoering van de schuldsaneringsregeling anderszins belemmert dan wel frustreert; d. de schuldenaar bovenmatige schulden doet of laat ontstaan; e. de schuldenaar tracht zijn schuldeisers te benadelen; f. feiten en omstandigheden bekend worden die op het tijdstip van de indiening van het verzoek tot toelating tot de schuldsaneringsregeling reeds bestonden en die reden zouden zijn geweest het verzoek af te wijzen overeenkomstig artikel 288, eerste en tweede lid; g. de schuldenaar aannemelijk maakt niet in staat te zijn aan zijn uit de schuldsaneringsregeling voortvloeiende verplichtingen te voldoen.
- De uitspraak geschiedt bij vonnis. In de gevallen bedoeld in het derde lid, onder a en b, en bij het ontbreken van enige baten voor uitdeling, blijft verificatie van vorderingen alsmede het opmaken van en uitdelingslijst achterwege en eindigt de schuldsanering door het in kracht van gewijsde gaan van het vonnis.
- Indien de beëindiging geschiedt op grond van het bepaalde in het derde lid, onder c tot en met g, en er baten beschikbaar zijn om daaruit vorderingen geheel of gedeeltelijk te voldoen, verkeert de schuldenaar van rechtswege in staat van faillissement zodra de uitspraak in kracht van gewijsde is gegaan. De rechtbank benoemt terstond een rechter-commissaris en een curator.
- Van de beëindiging wordt door de bewindvoerder aankondiging gedaan in de Staatscourant of, indien het vijfde lid toepassing vindt, door de curator in de publicatie bedoeld in artikel 14, derde lid.
←
Terug 349aa · Verzet van een schuldeiser die niet of te laag is geverifieerd
Verder 351 · Hoger beroep tegen de tussentijdse beëindiging
→
Artikel 350 Faillissementswet (350 FW)
Tussentijdse beëindiging van de schuldsaneringsregeling
Wettekst
Toelichting
De schuldsaneringsregeling loopt niet altijd tot het einde van de termijn door. Dit artikel geeft de rechtbank de bevoegdheid de regeling tussentijds te beëindigen, noemt de gevallen waarin dat gebeurt en regelt wat er daarna volgt: soms een schone afsluiting, soms een faillissement.
Wie het in gang zet
De rechtbank beslist. Zij kan dat doen op voordracht van de rechter-commissaris of op verzoek van de bewindvoerder, van de schuldenaar zelf of van een of meer schuldeisers, en ook uit zichzelf. Voordat zij beslist, roept zij de schuldenaar op om te worden gehoord; dat is verplicht. Schuldeisers en de bewindvoerder kan zij daarbij ook oproepen. Dat u wordt gehoord, is geen formaliteit: het is de plek om uit te leggen waarom iets is misgegaan en wat u eraan doet.
De gronden
- De schulden zijn voldaan of u kunt weer betalen. De vorderingen waarvoor de regeling werkt zijn betaald, of u bent in staat uw betalingen te hervatten. De regeling is dan niet meer nodig.
- Verplichtingen niet nagekomen. U komt een of meer verplichtingen uit de regeling niet naar behoren na, of u belemmert of frustreert de uitvoering ervan door wat u doet of juist nalaat.
- Bovenmatige nieuwe schulden. U laat schulden ontstaan die niet in verhouding staan tot wat u kunt dragen.
- Benadeling van schuldeisers. U probeert uw schuldeisers te benadelen.
- Feiten van vóór het verzoek. Er komen feiten of omstandigheden aan het licht die al bestonden toen u om toelating vroeg en die toen reden zouden zijn geweest het verzoek af te wijzen op grond van artikel 288 Fw.
- U maakt aannemelijk dat u het niet kunt. U laat zelf zien niet aan de verplichtingen te kunnen voldoen.
Wat er daarna gebeurt
De rechtbank beslist bij vonnis. Gaat het om de eerste twee gronden, of zijn er geen baten om te verdelen, dan hoeft er niets meer te worden geverifieerd en komt er geen uitdelingslijst; de regeling eindigt zodra het vonnis onherroepelijk is.
Bij de overige gronden ligt het anders. Zijn er baten waaruit vorderingen geheel of gedeeltelijk kunnen worden betaald, dan is de schuldenaar van rechtswege failliet zodra die uitspraak onherroepelijk is geworden. De rechtbank wijst dan onmiddellijk een curator aan, met daarnaast een rechter-commissaris voor het toezicht; waar eerst een bewindvoerder optrad, neemt de curator het dus over. De beëindiging wordt bekendgemaakt: door de bewindvoerder in de Staatscourant, of, als het faillissement volgt, door de curator langs de weg van de bekendmaking die artikel 14 Fw voorschrijft. Belangrijk om te weten: een beëindiging die op dit artikel berust geeft nooit een schone lei, ook niet wanneer u zelf aannemelijk maakt de verplichtingen niet te kunnen dragen; wat dan nog openstaat, blijft gewoon opeisbaar. Daarmee is niet gezegd dat alleen het uitzitten van de volle termijn tot een schone lei kan leiden: eindigt de regeling eerder langs de weg van artikel 354a Fw, omdat voortzetting redelijkerwijs niets meer oplevert, dan zijn de onbetaald gebleven vorderingen volgens artikel 358 Fw wél niet langer afdwingbaar.
In de praktijk
Krijgt u een oproep voor een zitting over tussentijdse beëindiging, ga er dan heen en bereid u voor. Zet op papier wat er is misgegaan, waardoor dat kwam en welke concrete stappen u sindsdien heeft gezet. Neem loonstroken, uitkeringsbeslissingen en betaalbewijzen mee.
Loopt u achter met afdragen of met het doorgeven van inkomsten, meld dat dan zelf bij uw bewindvoerder voordat het een verzoek tot beëindiging wordt. Ook een verlenging van de termijn is een mogelijkheid, en die is bijna altijd beter dan een beëindiging. Zit u vast omdat uw inkomen structureel te laag is of omdat er meer speelt dan geld alleen, vraag dan bij uw gemeente om schuldhulpverlening. Zij kunnen naast de regeling meehelpen, en met een onderbouwd plan staat u op de zitting sterker.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Welke maatstaf geldt bij tussentijdse beeindiging?
De regeling werd tussentijds beeindigd omdat de schuldenaar de bewindvoerder niet informeerde en zijn sollicitatieverplichting niet nakwam; het hof nam aan dat dit verband hield met ernstige psychische problemen, maar beeindigde de regeling toch. De Hoge Raad formuleert de maatstaf: beeindiging op deze grond is alleen mogelijk als de gedragingen, bezien in het licht van de overige omstandigheden van het geval, een duidelijke aanwijzing vormen dat bij de schuldenaar de van hem te vergen medewerking aan een doeltreffende uitvoering van de regeling ontbreekt. Daarin ligt besloten dat de schuldenaar van zijn gedragingen een verwijt moet kunnen worden gemaakt. Het hof heeft daarom hetzij die eis van verwijtbaarheid miskend, hetzij onvoldoende gemotiveerd waarom het de psychische problemen niet als oorzaak van de tekortkomingen heeft aanvaard.
-
Op welk moment moeten de feiten hebben bestaan?
De regeling kan tussentijds worden beeindigd als na de toelating feiten bekend worden die bij het toelatingsverzoek al bestonden en die tot afwijzing van dat verzoek hadden moeten leiden. De schuldenaar betoogde dat alleen feiten meetellen die al bestonden toen het verzoekschrift werd ingediend. De Hoge Raad verwerpt dat: het gaat om feiten en omstandigheden die bestonden ten tijde van de toelatingsbeslissing. Anders zouden schulden die tussen het verzoek en de toelating niet te goeder trouw zijn aangegaan wel onder de regeling vallen maar nooit tot beeindiging kunnen leiden, wat de schuldeisers zonder goede reden zou schaden.
-
Moet de rechter beeindigen als er een grond is?
Het hof had een tussentijdse beeindiging geweigerd terwijl het zelf vaststelde dat de schuldenaar binnen korte tijd ernstig en toerekenbaar was tekortgeschoten. De Hoge Raad zet uiteen dat de beeindigingsgronden een limitatieve opsomming vormen, maar dat de rechter niet verplicht is te beeindigen als een van die gronden zich voordoet: hij heeft een zekere beoordelingsruimte en kan in plaats daarvan de termijn verlengen. De maatstaf blijft dat de gedragingen een duidelijke aanwijzing moeten vormen dat de van de schuldenaar te vergen medewerking aan een doeltreffende uitvoering ontbreekt; die grond ziet ook op wangedrag. Gezien de aard en de ernst van de tekortkomingen was de weigering om te beeindigen hier zonder nadere motivering onbegrijpelijk.
-
Volgt het faillissement echt van rechtswege?
De wet bepaalt dat de schuldenaar van rechtswege in staat van faillissement verkeert wanneer de regeling op bepaalde gronden wordt beeindigd en er baten zijn om vorderingen uit te voldoen. Het hof leidde daaruit af dat het faillissement zonder rechterlijke uitspraak was ingetreden. De Hoge Raad oordeelt dat dat niet zo is: een faillissement heeft zulke ingrijpende gevolgen en vergt zo onmiddellijk de benoeming van een curator en een rechter-commissaris, dat er altijd duidelijkheid moet bestaan of het is ingetreden. De bepaling legt de rechter daarom alleen de verplichting op het faillissement uit te spreken, met ingang van de dag waarop zijn uitspraak kracht van gewijsde krijgt; deed hij dat niet, dan kan dat buiten de smalle mogelijkheden tot verbetering en aanvulling van een uitspraak niet alsnog worden hersteld.
-
Beeindiging op verzoek van een schuldeiser
Een schuldeiser verzocht om tussentijdse beeindiging omdat de schuldenaar in een andere procedure een standpunt had ingenomen dat niet te verenigen was met wat zij in haar toelatingsverzoek had opgegeven. De Hoge Raad zet het kader uiteen: beeindiging kan onder meer worden gevraagd op de grond dat na de toelating feiten bekend worden die al bestonden en die tot afwijzing zouden hebben geleid omdat de goede trouw van de schuldenaar niet aannemelijk is. Goede trouw is daarbij een gedragsmaatstaf waarin alle omstandigheden kunnen worden betrokken, waaronder de mate waarin de schuldenaar te verwijten valt dat schulden onbetaald bleven, bijvoorbeeld door verhaal te frustreren. Feiten die de rechter bij de toelating al kende, worden geacht toen te zijn meegewogen; die opnieuw beoordelen verdraagt zich niet met het rechtsmiddelenverbod tegen de toelatingsuitspraak.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.