- De termijn van de schuldsaneringsregeling bedraagt anderhalf jaar, te rekenen van de dag van de uitspraak tot de toepassing van de schuldsaneringsregeling, die dag daaronder begrepen, dan wel van de dag waarop de eerste aflossing is gedaan in het kader van de buitengerechtelijke schuldregeling als bedoeld in artikel 285, eerste lid, onder f, indien die dag eerder is gelegen. In afwijking daarvan kan de rechter de termijn op ten hoogste drieënhalf jaar stellen als de aard van de schulden daartoe aanleiding geeft of de schuldenaar niet aan al zijn uit de schuldsaneringsregeling voortvloeiende verplichtingen kan voldoen, onder de voorwaarde dat voor de gehele termijn tevens een nominaal bedrag wordt vastgesteld als bedoeld in artikel 295, derde lid.
- De rechter-commissaris kan bij schriftelijke beschikking de termijn ambtshalve, dan wel op verzoek van de bewindvoerder, de schuldenaar, of een of meer schuldeisers wijzigen. De rechter- commissaris kan de termijn verlengen als de schuldenaar niet aan al zijn uit de schuldsaneringsregeling voortvloeiende verplichtingen kan voldoen, als de schuldenaar toerekenbaar tekort is geschoten in de nakoming van een of meer uit de schuldsaneringsregeling voortvloeiende verplichtingen of als zich andere omstandigheden voordoen, die bij algemene maatregel van bestuur kunnen worden bepaald. De termijn bedraagt ten hoogste vijf jaar. De bewindvoerder geeft van de gewijzigde termijn onverwijld kennis aan de schuldeisers. De rechter- commissaris dient de schuldenaar in de gelegenheid te stellen te worden gehoord, alvorens te beslissen de termijn te verlengen.
- Onder dezelfde voorwaarden kan de rechtbank in het kader van artikel 350 of 352 de termijn ambtshalve dan wel op voordracht van de rechter-commissaris of op verzoek van de bewindvoerder, schuldenaar of een of meer schuldeisers wijzigen. Tegen dit vonnis kunnen de schuldeisers die om de wijziging gevraagd hebben en kan de schuldenaar gedurende acht dagen na de dag van de uitspraak in hoger beroep komen. Artikel 351, tweede tot en met vijfde lid, is van toepassing.
←
Terug 349 · De uitdeling van het boedelgeld aan de schuldeisers
Verder 349aa · Verzet van een schuldeiser die niet of te laag is geverifieerd
→
Artikel 349a Faillissementswet (349a FW)
De looptijd van de schuldsaneringsregeling
Wettekst
Toelichting
Hoe lang duurt het? Dat is voor vrijwel iedereen in de schuldsaneringsregeling de eerste vraag. Dit artikel geeft het antwoord: in beginsel anderhalf jaar, met de mogelijkheid die termijn in bepaalde gevallen langer te maken.
De hoofdregel
De termijn bedraagt anderhalf jaar. Hij gaat lopen op de dag waarop de rechtbank de toepassing van de regeling uitspreekt, en die dag telt mee. Ligt de dag waarop u de eerste aflossing deed in het kader van een buitengerechtelijke schuldregeling eerder, dan telt die dag als beginpunt. De tijd waarin u vóór de toelating al aan een minnelijk traject betaalde, gaat dus niet verloren.
De rechter kan de termijn bij de toelating op ten hoogste drieënhalf jaar stellen. Dat kan als de aard van de schulden daartoe aanleiding geeft of als u niet aan al uw verplichtingen uit de regeling kunt voldoen. Aan die langere termijn is een voorwaarde verbonden: voor de hele termijn moet dan ook een nominaal bedrag worden vastgesteld, zoals artikel 295 Fw dat regelt.
Verlenging door de rechter-commissaris
Ook tijdens de regeling kan de termijn worden gewijzigd. De rechter-commissaris doet dat bij schriftelijke beschikking, uit zichzelf of op verzoek van de bewindvoerder, van u als schuldenaar of van een of meer schuldeisers; zo'n verzoek moet door een advocaat zijn ondertekend, behalve wanneer het van de bewindvoerder komt. Verlengen kan in drie gevallen:
- U kunt niet aan al uw verplichtingen voldoen. Bijvoorbeeld omdat er door omstandigheden buiten uw macht minder is afgedragen dan de bedoeling was.
- U bent toerekenbaar tekortgeschoten. U heeft een verplichting niet nagekomen en dat valt u aan te rekenen; verlenging is dan een alternatief voor beëindiging van de regeling.
- Andere bij algemene maatregel van bestuur bepaalde omstandigheden. De wet laat ruimte om daarvoor nadere gevallen aan te wijzen.
De termijn kan daarbij oplopen tot ten hoogste vijf jaar. Belangrijk is dat de rechter-commissaris u eerst in de gelegenheid moet stellen te worden gehoord voordat hij tot verlenging beslist. U krijgt dus de kans uw kant van het verhaal te vertellen. De bewindvoerder stelt de schuldeisers onverwijld op de hoogte van de gewijzigde termijn.
Wijziging door de rechtbank
Onder dezelfde voorwaarden kan ook de rechtbank de termijn wijzigen, en wel in het kader van artikel 350 Fw of artikel 352 Fw — de beslissing over tussentijdse beëindiging en de beslissing aan het einde van de regeling. Dat kan ambtshalve, op voordracht van de rechter-commissaris of op verzoek van de bewindvoerder, de schuldenaar of een of meer schuldeisers. Tegen dat vonnis staat hoger beroep open gedurende acht dagen na de dag van de uitspraak, voor u als schuldenaar en voor de schuldeisers die om de wijziging hebben gevraagd. Op dat beroep zijn de regels van artikel 351 Fw van toepassing.
Een voorbeeld. Iemand wordt toegelaten met een termijn van anderhalf jaar. Halverwege blijkt dat hij een aantal maanden niets heeft afgedragen omdat hij zijn inkomsten niet had doorgegeven. In plaats van de regeling te beëindigen, hoort de rechter-commissaris hem en verlengt hij de termijn, zodat het gemiste deel alsnog wordt ingelopen.
In de praktijk
Noteer de begindatum en reken zelf uit wanneer uw termijn afloopt. Klopt de datum die uw bewindvoerder hanteert niet met uw eerste aflossing in het minnelijke traject, meld dat dan meteen met de betaalbewijzen erbij. Dreigt verlenging, wacht dan niet af. Leg schriftelijk uit waaróm er iets is misgegaan, wat u eraan doet en wat u de komende maanden kunt afdragen. Verlenging is vervelend, maar bijna altijd beter dan beëindiging zonder schone lei.
Loopt u vast in de dagelijkse geldzaken, vraag dan bij uw gemeente naar schuldhulpverlening. Die kan naast de lopende regeling helpen met budgettering, zodat u de termijn haalt in plaats van hem te moeten verlengen.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Verlengen nadat de termijn al is afgelopen?
Een hof legde de vraag voor of de termijn van de schuldsaneringsregeling nog kan worden verlengd wanneer die termijn al is verstreken. De Hoge Raad antwoordt dat de beslissing tot verlenging ook daarna nog kan worden genomen: de verlengingsmogelijkheid is bedoeld voor gevallen waarin na de reguliere termijn nog geen schone lei kan worden gegeven - de kwijting van wat van de schulden onbetaald blijft - maar te verwachten is dat dat na een korte verlenging wel kan. Wel gelden de verplichtingen uit de regeling niet in de tussenperiode, dus tussen het aflopen van de termijn en het onherroepelijk worden van de beslissing over de verlenging. De rechter mag bij zijn beslissing over de verlenging ook het gedrag van de schuldenaar in die tussenperiode meewegen.
-
Mag de rechter verlengen om de schuldeisers?
De rechter-commissaris had de inspanningsverplichting van de schuldenaar verlicht; de schuldenaar had aan die verlichte verplichting voldaan, maar de regeling werd toch met twee jaar verlengd omdat de schuldeisers daarbij belang hadden. De Hoge Raad oordeelt dat wie een verplichting nakomt zoals die voor hem is vastgesteld, daarin niet tekortschiet. En verlenging aan het einde van de looptijd is alleen mogelijk op de wettelijke grond dat de schuldenaar toerekenbaar is tekortgeschoten; het belang van de schuldeisers is daarvoor geen zelfstandige grond. Omdat van een tekortkoming geen sprake was, moest de regeling juist met toekenning van de schone lei worden beeindigd.
-
Hoe ver mag een verlenging gaan?
Een hof verlengde de regeling met 24 maanden en bepaalde daarbij dat gedurende de hele verlenging alles boven het vrij te laten bedrag moest worden afgedragen, ook nadat de achterstand in de afdracht aan de boedel al was ingelopen. De Hoge Raad verwerpt de opvatting dat een verlenging en de verplichtingen tijdens die verlenging niet verder mogen gaan dan nodig is om de vastgestelde tekortkoming ongedaan te maken. Hij stelt daar een eigen eis tegenover: de rechter moet bij de duur van de verlenging en de daarbij geldende verplichtingen een evenwicht bewaren tussen het belang van de schuldenaar en dat van de schuldeisers, en aannemelijk moet zijn dat de verlenging voldoende compensatie biedt voor het eerdere tekortschieten. Het belang van de schuldeisers blijft ook hier geen zelfstandige grond voor verlenging; omdat het hof niet kenbaar had afgewogen hoe dat evenwicht werd bewaard, houdt zijn beslissing geen stand.
-
Wanneer begint de termijn: de eerste aflossing
Sinds 1 juli 2023 kan de termijn van de schuldsaneringsregeling eerder beginnen dan bij het toelatingsvonnis, namelijk op de dag van de eerste aflossing in het minnelijke traject van schuldhulpverlening dat aan de regeling voorafgaat. Op prejudiciele vragen legt de Hoge Raad uit wat daaronder valt: ook sparen kan een eerste aflossing zijn, een betaling uit een beslag in beginsel ook, en met een eerste aflossing wordt gelijkgesteld de vaststelling dat de schuldenaar geen aflossingscapaciteit heeft. Voorwaarde is dat de schuldenaar zich in dat voortraject voldoende heeft ingespannen voor zijn schuldeisers; die inspanning hoeft niet gelijk te zijn aan, maar moet vergelijkbaar zijn met wat de regeling zelf vergt. Schoot hij daarin tekort, dan kan de rechter het aanvangsmoment later stellen of de termijn verlengen.
-
Tellen afdrachten in een omgezet faillissement mee?
Bij een faillissement van een natuurlijke persoon dat wordt omgezet in een schuldsaneringsregeling rijst de vraag of de afdrachten die in dat faillissement al zijn gedaan, de termijn van de regeling eerder kunnen laten beginnen. De Hoge Raad antwoordt bevestigend: de eerste afdracht in het voorafgaande faillissement moet op een lijn worden gesteld met de eerste aflossing waarmee de termijn kan aanvangen. Voorwaarde is wel dat de schuldenaar tijdens het faillissement maximaal heeft afgedragen volgens de normen voor het vrij te laten bedrag en zich heeft ingespannen om baten voor de schuldeisers te verwerven; hij moet daarover gegevens aanleveren, met een verklaring of advies van de curator. De hoogte van het boedelsaldo, de schuldenlast en het salaris van de curator zijn daarbij in beginsel niet beslissend.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.