Artikel 312 Faillissementswet (312 FW)

Een lopende schuldsaneringsregeling sluit een faillissement niet uit. Dit artikel bepaalt dat de schuldenaar failliet kan worden verklaard voor vorderingen waarop de regeling niet werkt, wat er dan met de regeling gebeurt, en wat er geldt als de faillietverklaring later wordt vernietigd.

Wanneer een faillissement mogelijk is

Een faillissement kan alleen worden gegrond op schulden die buiten de werking van de schuldsaneringsregeling blijven. Wat daar wel en niet onder hoort, staat in artikel 299 Fw. Dat artikel trekt de grens niet bij de dag van de uitspraak: een aantal vorderingen van later valt er toch onder. Dat geldt bijvoorbeeld als een contract van vóór die dag alsnog wordt ontbonden of onderuit gaat, en ook voor schadevergoeding omdat de schuldenaar na de uitspraak tekortschiet in een verplichting die hij toen al had. Het moment waarop een schuld ontstaat, is dus niet de scheidslijn. Wat de regeling wel omvat, moet ter verificatie worden aangemeld en levert geen faillissementsgrond op.

Het gevolg: de regeling eindigt

Door de faillietverklaring eindigt de toepassing van de schuldsaneringsregeling van rechtswege. Er is dus geen aparte beslissing voor nodig. Vanaf dat moment verandert ook de rolverdeling: waar een bewindvoerder de regeling uitvoerde, treedt nu een curator op die de boedel beheert en vereffent. De curator maakt van de beëindiging melding in de publicatie van het faillissement.

Voor de schuldenaar is dit een ingrijpende wending. De schuldsaneringsregeling eindigt zonder de schone lei waarop zij was gericht, en de schulden blijven dus afdwingbaar.

Als het faillissement wordt vernietigd

Sneuvelt de faillietverklaring alsnog in verzet, in hoger beroep of in cassatie, dan komt de schuldsaneringsregeling vanzelf weer terug; ook daarvoor is geen afzonderlijke beslissing nodig. Van die herleving wordt melding gemaakt in de aankondiging die bij de vernietiging hoort. Verder geldt uitsluitend het eerste lid van artikel 15d Fw overeenkomstig. Dat regelt drie dingen tegelijk: wat de curator in de tussentijd heeft gedaan blijft in stand, schulden die in het faillissement boedelschuld waren houden die status ook in de schuldsaneringsregeling, en vorderingen die in het faillissement al waren ingediend gelden zonder meer als aangemeld.

Een voorbeeld. Iemand in de schuldsaneringsregeling laat een nieuwe schuld ontstaan en betaalt die niet. Een schuldeiser vraagt op grond daarvan zijn faillissement aan en de rechtbank spreekt dat uit. De schuldsaneringsregeling eindigt daarmee van rechtswege en er komt een curator.

In de praktijk

De belangrijkste les zit in de nieuwe schulden. De bescherming van de regeling ziet op wat u meebracht; alles wat daarna ontstaat, moet u gewoon voldoen. Loopt u vast in de lopende lasten, meld dat dan meteen bij uw bewindvoerder in plaats van te wachten tot er post van een deurwaarder komt.

Vraag zo nodig om een regeling waarbij de vaste lasten via de bewindvoerder worden betaald; artikel 310 Fw maakt dat mogelijk. Dat voorkomt precies het scenario waarop dit artikel ziet.

Wordt er toch een faillissement aangevraagd, laat u dan bijstaan. Er staan rechtsmiddelen open tegen de faillietverklaring, en als die slaagt herleeft de schuldsaneringsregeling. Neem daarvoor onmiddellijk contact op met uw bewindvoerder en met een advocaat, want ook hier gelden korte termijnen.