Artikel 309a Faillissementswet (309a FW)

De schuldsaneringsregeling kent een afkoelingsperiode: een periode waarin schuldeisers hun verhaalsrechten op bepaalde goederen even niet mogen uitoefenen, zodat de bewindvoerder rust krijgt om de zaak te overzien. Dit artikel maakt daarop één uitzondering, maar wijst de goederen aan door te verwijzen naar artikel 309 Fw, dat niet meer in de wet staat. De afkoelingsperiode in de schuldsanering berust nu op de schakelbepaling van artikel 313 Fw, die de regeling uit het faillissement van overeenkomstige toepassing verklaart.

De uitzondering

Goederen die zijn verpand op grond van een financiëlezekerheidsovereenkomst vallen buiten die aanwijzing. Zo'n overeenkomst is geregeld in het Burgerlijk Wetboek en gaat over het verpanden van geld of van financiële instrumenten, zoals effecten, tot zekerheid van een financiële verplichting. Ligt er zo'n zekerheid, dan raakt de afkoelingsperiode die goederen niet.

Waarom deze uitzondering bestaat

In de financiële wereld hangen posities aan elkaar. Wie zekerheid heeft gekregen in de vorm van geld of effecten, moet die snel kunnen uitwinnen als de andere partij wegvalt; anders verschuift het probleem naar de volgende partij in de keten. Europese regels verlangen daarom dat dit type zekerheid ook in een insolventieprocedure onmiddellijk kan worden gebruikt. Diezelfde uitzondering keert bij het faillissement en bij de surseance van betaling terug.

Wat het niet betekent

De uitzondering gaat over de afkoelingsperiode, niet over de vraag of een schuld in de regeling valt. En zij ziet alleen op deze bijzondere vorm van zekerheid. Een gewoon pandrecht op de inboedel of op een auto valt er niet onder; daarvoor gelden de normale regels van de schuldsaneringsregeling.

Een voorbeeld. Iemand met een beleggingsrekening heeft effecten in onderpand gegeven voor een krediet bij de instelling die de rekening beheert. Wordt op hem de schuldsaneringsregeling van toepassing verklaard en stelt de rechter-commissaris een afkoelingsperiode in, dan houdt die periode de uitwinning van dat onderpand niet tegen.

In de praktijk

Voor de meeste mensen in de schuldsaneringsregeling speelt dit artikel geen rol: het gaat om zekerheden die vooral bij beleggen en bij zakelijke financiering voorkomen. Heeft u wel zo'n constructie, bijvoorbeeld een effectenkrediet, meld dat dan meteen bij uw schuldhulpverlener en later bij uw bewindvoerder.

Het is verstandig om de bijbehorende overeenkomst en de meest recente afschriften bij uw stukken te voegen. De bewindvoerder moet weten welke zekerheden er liggen en wat er nog aan waarde over is als het onderpand wordt uitgewonnen; die restwaarde en een eventuele restschuld zijn wél van belang voor de regeling.

Krijgt u tijdens de regeling bericht dat onderpand is verkocht, stuur dat bericht dan door. Blijft er een schuld over, dan moet worden beoordeeld of die in de regeling valt; is er een overwaarde, dan komt die de boedel toe.