Artikel 296 Faillissementswet (296 FW)

De uitspraak waarmee de schuldsaneringsregeling van toepassing wordt verklaard, verandert onmiddellijk wat u met uw eigen spullen mag. Dit artikel bepaalt dat u van rechtswege de zeggenschap over de goederen van de boedel verliest, dat u ze op verzoek moet afgeven, en in welke gevallen de rechter-commissaris u het beheer toch kan laten.

Wat u niet meer mag

U verliest twee bevoegdheden tegelijk. De eerste is de bevoegdheid om over de goederen van de boedel te beschikken: verkopen, weggeven, verpanden of bezwaren kan niet meer. De tweede is de bevoegdheid om er feitelijke handelingen mee te verrichten of toe te laten: u mag er dus ook niet zomaar iets mee doen of anderen daartoe de ruimte geven.

Dat verlies gaat vanzelf in, zonder dat er iets voor hoeft te worden gedaan. Het geldt alleen voor wat tot de boedel behoort. Wat op grond van artikel 295 Fw buiten de boedel valt, zoals uw niet-bovenmatige inboedel, blijft dus gewoon van u om te gebruiken.

Afgeven aan de bewindvoerder

Vraagt de bewindvoerder om goederen die tot de boedel behoren, dan bent u verplicht die aan hem af te leveren. Hij beheert de boedel en vereffent die ook: vanaf de uitspraak is de boedel van rechtswege insolvent, zodat hij de goederen op grond van artikel 347 Fw in beginsel te gelde maakt. Blijft dat achterwege, dan komt dat doordat de rechtbank in haar uitspraak of later de rechter-commissaris het anders heeft bepaald; die keuze ligt dus niet bij de bewindvoerder zelf. Verkopen gebeurt onderhands, tenzij de rechter-commissaris voor een openbare verkoop kiest. In de schuldsaneringsregeling is de beheerder een bewindvoerder, geen curator.

De uitzondering: beheer door u

De rechter-commissaris kan bij schriftelijke beschikking bepalen dat u het beheer houdt over goederen die hij daarbij precies aanwijst. Dat kan op uw verzoek, op verzoek van de bewindvoerder of uit eigen beweging. De beschikking geldt alleen voor de aangewezen goederen; voor de rest van de boedel blijft de hoofdregel gelden.

Een voorbeeld. Een schuldenaar is voor de helft eigenaar van een vakantiewoning die al jaren via een verhuurplatform aan toeristen wordt verhuurd, en hij regelt zelf de sleuteloverdracht, de schoonmaak en het contact met huurders. De woning valt in de boedel. De rechter-commissaris kan bepalen dat de schuldenaar het beheer over de verhuur houdt, zodat de huurinkomsten blijven binnenkomen; die inkomsten komen in de boedel.

Rechtsmiddelen

Bent u het tijdens de schuldsaneringsregeling oneens met een beschikking van de rechter-commissaris, dan kunt u daarvan als hoofdregel gedurende een korte periode hoger beroep instellen bij de rechtbank. Voor de beslissing over het beheer op grond van dit artikel geldt dat niet: artikel 315 Fw noemt haar uitdrukkelijk als uitzondering. Verandert de situatie, dan kunt u de rechter-commissaris wel om een nieuwe beslissing vragen.

In de praktijk

Ga er tijdens de regeling van uit dat u niets van waarde verkoopt, weggeeft of inruilt zonder overleg met uw bewindvoerder. Ook een op zichzelf goedbedoelde actie, zoals een oude fiets of een meubelstuk van waarde aan een familielid geven, kan een probleem worden omdat de boedel daardoor kleiner wordt.

Hebt u een bepaald goed nodig om te kunnen werken, in uw levensonderhoud te voorzien of voor uw gezondheid, leg dat dan onderbouwd voor aan uw bewindvoerder en vraag hem het bij de rechter-commissaris aan te kaarten. Een verzoek om beheer wordt bij voorkeur vooraf gedaan, voordat u het goed gebruikt.

Twijfelt u of iets tot de boedel hoort, vraag het dan gewoon. Een korte vraag vooraf voorkomt problemen achteraf, want handelingen in strijd met deze regel kunnen de afloop van uw regeling in gevaar brengen.