Artikel 292 Faillissementswet (292 FW)

Tegen de beslissing van de rechtbank over een schuldsaneringsverzoek staat lang niet alles open. Dit artikel bepaalt precies wie in beroep kan, tegen welke beslissing, en binnen welke termijn. Die termijnen zijn kort: acht dagen, telkens gerekend vanaf de dag van de uitspraak.

Wie in hoger beroep kan

Wordt uw verzoek afgewezen, dan kunt u als schuldenaar binnen acht dagen na de dag van de uitspraak in hoger beroep. Bevatte uw verzoekschrift ook een verzoek om een schuldeiser te bevelen met een schuldregeling in te stemmen, dan legt de rechter dat verzoek meteen mee voor aan het gerechtshof; u hoeft dat dus niet apart aan te kaarten.

Is zo'n bevel juist toegewezen, dan kunnen de schuldeisers op wie het verzoek betrekking had daartegen binnen acht dagen in hoger beroep. Zij zijn immers gedwongen tot iets waarmee zij niet wilden instemmen.

Wanneer er niets openstaat

Tegen de uitspraak waarbij de schuldsaneringsregeling van toepassing wordt verklaard, kunnen schuldeisers en andere belanghebbenden geen gewoon rechtsmiddel instellen: geen verzet, geen hoger beroep en geen cassatie. De wet maakt daarop één voorbehoud, voor de overeenkomstige toepassing van artikel 215a Fw, dat over de internationale bevoegdheid van de Nederlandse rechter gaat; langs die weg kan een schuldeiser wel opkomen, maar alleen op die ene grond. Onaantastbaar is de toelating daarmee niet voorgoed: tijdens de regeling kunnen schuldeisers de rechtbank om tussentijdse beëindiging vragen, onder meer als later feiten blijken die tot afwijzing zouden hebben geleid.

Hoe het beroep verloopt

U stelt hoger beroep in door een verzoek in te dienen bij de griffie van het gerechtshof dat de zaak moet behandelen. De voorzitter bepaalt meteen dag en uur; de behandeling moet plaatsvinden binnen twintig dagen na de dag waarop het verzoek is ingediend. De uitspraak volgt uiterlijk op de achtste dag na de zitting. Ook in beroep gaat het dus snel.

Wijst het gerechtshof uw verzoek af, dan kunt u binnen acht dagen na die uitspraak in cassatie. Dat doet u met een verzoek bij de griffie van de Hoge Raad. Dezelfde mogelijkheid hebben de schuldeisers wier beroep tegen een bevel tot instemming is afgewezen.

Twee gevolgen die de wet uitdrukkelijk regelt

Wordt uw verzoek in hoger beroep of in cassatie verworpen, dan kunt u niet uit eigen beweging van de rechter failliet worden verklaard. Doorprocederen brengt u dus niet in een slechtere positie dan stoppen.

Wordt de regeling pas in hoger beroep of in cassatie uitgesproken, dan laat de griffier van dat college dat onmiddellijk weten aan de griffier van de rechtbank waar u uw verzoek had ingediend. De rechtbank benoemt daarna meteen een rechter-commissaris en een bewindvoerder, zodat de regeling zonder verder oponthoud kan gaan lopen.

Een voorbeeld. De rechtbank wijst een verzoek af omdat zij de goede trouw over de afgelopen drie jaar niet aannemelijk vindt. De schuldenaar dient binnen acht dagen een verzoek in bij het gerechtshof, met stukken die laten zien hoe zijn situatie is veranderd. Het hof behandelt de zaak binnen twintig dagen en wijst het verzoek alsnog toe.

In de praktijk

Acht dagen is kort, en zaterdagen en zondagen tellen daarbij gewoon mee. Valt het einde van de termijn zelf op een zaterdag, een zondag of een erkende feestdag, dan verschuift dat einde naar de eerstvolgende dag die dat niet is. Reken daar liever niet op: schakel direct na de uitspraak uw schuldhulpverlener of een advocaat in. Afwachten tot het vonnis bij u thuis is bezorgd, kost u al snel net de dagen die u nodig had.

Voor schuldeisers is de boodschap vooral dat zij tegen de toelating zelf niets kunnen doen. Hun invloed zit verderop in de regeling: bij het indienen van hun vordering, bij het toezicht door de bewindvoerder en bij de beoordeling of de schuldenaar zijn verplichtingen nakomt.