Artikel 282 Faillissementswet (282 FW)

Tegen de meeste beslissingen die de rechter in een surseance neemt, staat geen rechtsmiddel open. Dit artikel legt dat als hoofdregel vast, met twee uitzonderingen: de gevallen waarin de wet zelf het tegendeel bepaalt, en de cassatie in het belang der wet.

De hoofdregel

Beslissingen die de rechter op grond van de bepalingen over de surseance geeft, zijn in beginsel niet aan te vechten bij een hogere rechter. Dat geldt voor het hele scala aan beslissingen dat in zo'n procedure wordt genomen: over de gang van zaken, over voorzieningen, over de inrichting van de behandeling.

Waarom de wet dit doet

Een surseance moet snel gaan. Zij is bedoeld als adempauze en de waarde ervan verdampt als iedere tussenstap maandenlang bij een hof kan worden aangevochten. Daar komt bij dat veel van die beslissingen ordemaatregelen zijn, geen eindoordelen over rechten. De wetgever heeft de snelheid van de procedure hier laten voorgaan.

De uitzonderingen

De hoofdregel geldt niet waar de wet uitdrukkelijk anders bepaalt. Bij de zwaarste momenten doet zij dat ook: wordt de surseance verleend of geweigerd, wordt zij ingetrokken, wordt over een aangeboden akkoord de homologatie uitgesproken of geweigerd, of volgt op grond van deze titel een faillietverklaring, dan staat wél hoger beroep of cassatie open. Daarnaast blijft de cassatie in het belang der wet altijd open. Dat bijzondere rechtsmiddel staat niet ter beschikking van partijen; het wordt ingesteld door de procureur-generaal bij de Hoge Raad, om een rechtsvraag beantwoord te krijgen. Aan de positie van de betrokkenen in die zaak verandert de uitkomst niets.

Een voorbeeld. Een schuldeiser is het oneens met een beslissing van de rechtbank over de inrichting van de oproepingen in een grote surseance. Hoe onbevredigend dat ook is, hij kan daar niet tegen in beroep; alleen bij de beslissingen die de wet apart noemt, staat die weg open.

In de praktijk

Voor de schuldeiser en de ondernemer is de les dat het zwaartepunt bij de eerste behandeling ligt. Breng uw standpunt daar volledig naar voren, met stukken, want een tweede kans bij een hogere rechter is er meestal niet.

Wilt u weten of er in uw geval wél een rechtsmiddel openstaat, kijk dan naar de bepaling waarop de beslissing berust. Staat daar niets over hoger beroep of cassatie, dan geldt de hoofdregel van dit artikel.

Voor de bewindvoerders betekent dit artikel dat de procedure doorloopt zonder dat elke tussenbeslissing kan worden geblokkeerd. Dat legt tegelijk een verantwoordelijkheid bij de rechter, die weet dat zijn oordeel in de meeste gevallen het laatste is.