Artikel 268a Faillissementswet (268a FW)

Soms strandt een akkoord op de tegenstem van een of enkele schuldeisers, terwijl de overgrote meerderheid ervoor is. Voor dat geval kent de wet een uitweg: de rechter-commissaris kan het akkoord vaststellen alsof het is aangenomen. Dit artikel geeft aan wanneer dat mag.

Wie het kan verzoeken

De rechter-commissaris doet dit niet uit zichzelf. Er moet een verzoek liggen van de schuldenaar of van de bewindvoerder. Hij beslist bij gemotiveerde beschikking: hij moet dus opschrijven waarom hij de tegenstem terzijde schuift. Dat is geen formaliteit, want deze beslissing bindt schuldeisers aan een regeling waartegen zij hebben gestemd.

De eerste voorwaarde: brede steun

Drie vierde van de ter vergadering verschenen erkende en toegelaten schuldeisers moet vóór het akkoord hebben gestemd. Het gaat dus om een grote meerderheid, aanzienlijk meer dan de gewone meerderheid die normaal volstaat. Zonder die brede steun komt de bevoegdheid niet in beeld.

De tweede voorwaarde: de tegenstem is onredelijk

De verwerping moet het gevolg zijn van het tegenstemmen van een of meer schuldeisers die in redelijkheid niet tot dat stemgedrag hebben kunnen komen. Daarbij worden alle omstandigheden meegewogen. Eén omstandigheid noemt de wet met name: het percentage dat die schuldeisers naar verwachting op hun vordering zouden ontvangen als de boedel zou worden vereffend. Dat percentage wordt naast het aanbod in het akkoord gelegd.

Een voorbeeld. Een reisorganisatie in surseance biedt haar gewone schuldeisers een akkoord aan. Ruim drie kwart van de verschenen schuldeisers stemt voor, maar het akkoord wordt toch verworpen doordat twee grote touroperators tegenstemmen. Volgens het verslag van de bewindvoerders zouden zij bij vereffening minder ontvangen dan het akkoord hun biedt. De schuldenaar verzoekt de rechter-commissaris het akkoord toch vast te stellen; die beoordeelt, met alle omstandigheden van het geval, of de touroperators in redelijkheid tot hun tegenstem hebben kunnen komen.

Hoe de rechter-commissaris toetst

De vraag is niet of de rechter-commissaris het akkoord zelf goed vindt, maar of de tegenstemmers, alle omstandigheden in aanmerking genomen, in redelijkheid niet tot hun stemgedrag hebben kunnen komen. De redenen die een schuldeiser voor zijn tegenstem opgeeft, zoals twijfel aan de cijfers of aan de uitvoerbaarheid van het akkoord, horen bij die omstandigheden. De rechter-commissaris moet zijn oordeel in de beschikking motiveren aan de hand van wat er in het dossier ligt.

In de praktijk

Een schuldeiser die tegenstemt, kan zijn bezwaar op de vergadering toelichten en laten opnemen in het verslag. Die toelichting maakt deel uit van de omstandigheden waarmee de rechter-commissaris rekening houdt.

Voor de ondernemer biedt dit artikel alleen een uitweg als aan beide wettelijke voorwaarden is voldaan: de steun van drie vierde van de verschenen schuldeisers en een tegenstem die in redelijkheid niet kon worden uitgebracht.

Voor de bewindvoerder ligt hier een taak in de onderbouwing: zijn inschatting van de opbrengst bij vereffening is precies de maatstaf waaraan het stemgedrag wordt getoetst.