Artikel 261 Faillissementswet (261 FW)

Niet elke vordering staat vast. Soms bestaat er alleen een aanspraak die pas ontstaat als er iets gebeurt: een garantie die pas wordt aangesproken bij een gebrek, een aansprakelijkstelling die pas geldt als een derde schade lijdt. Dat is een vordering onder opschortende voorwaarde. Dit artikel zegt hoe zo'n vordering op de lijst wordt gezet.

Waardering naar het beginmoment

De hoofdregel is dat de vordering op de lijst kan worden gebracht voor haar waarde bij de aanvang van de surseance. Er wordt dus geschat: hoeveel is de kans dat de voorwaarde in vervulling gaat, afgezet tegen het bedrag dat dan verschuldigd zou zijn, op dat ene peilmoment waard? Een aanspraak die vrijwel zeker wordt, is bijna het volle bedrag waard; een aanspraak die waarschijnlijk nooit ontstaat, weinig of niets.

Als men het niet eens wordt

Waarderen is schatten, en schattingen leiden tot discussie. Komen de bewindvoerders en de schuldeisers er niet uit, dan schrijft de wet een uitkomst voor: de vordering wordt dan voorwaardelijk toegelaten voor het volle bedrag. Er wordt dus niet doorgeprocedeerd over de waarde; het geschil wordt opgelost door de vordering in haar geheel, maar onder voorbehoud, mee te laten tellen.

Wat voorwaardelijk toelaten betekent

Voorwaardelijke toelating houdt in dat de vordering meetelt zolang niet vaststaat of de voorwaarde in vervulling gaat. Wordt die voorwaarde nooit vervuld, dan blijkt achteraf dat er geen vordering was. Voor de schuldeiser is de bepaling dus gunstig bij de besluitvorming over het akkoord, zonder dat zij hem een aanspraak geeft die hij inhoudelijk niet heeft.

Een voorbeeld. Een installateur heeft een langlopende garantie afgegeven aan een onderneming die surseance krijgt. Of daar ooit een beroep op wordt gedaan, weet niemand. De bewindvoerders willen de aanspraak op een laag bedrag waarderen, de installateur op een hoog bedrag. Omdat zij er niet uitkomen, wordt de vordering voorwaardelijk voor het volle bedrag toegelaten.

In de praktijk

Voor de schuldeiser met een voorwaardelijke aanspraak is het zaak die aanspraak toch in te dienen en te onderbouwen waarop zij berust. Wie zwijgt omdat de vordering nog niet opeisbaar is, staat straks nergens op de lijst en telt bij de stemming niet mee.

Voor de ondernemer kan deze regel onaangenaam uitpakken: een aanspraak waarvan hij verwacht dat die nooit werkelijkheid wordt, kan bij gebrek aan overeenstemming voor het volle bedrag meewegen. Dat is een reden om over de waardering serieus te overleggen in plaats van haar simpelweg te betwisten.

Voor de bewindvoerders is het de kunst om waarderingen te zoeken die beide kanten kunnen dragen. Lukt dat niet, dan geeft de wet de knoop door te hakken, en zij weten dat het volle bedrag dan meetelt.