Artikel 252 Faillissementswet (252 FW)

Een surseance van betaling geeft uitstel van betaling, maar lost de schulden zelf niet op. Daarvoor dient het akkoord: een voorstel waarin de schuldenaar aanbiedt de vorderingen voor een deel te betalen, waarna hij voor het restant niet meer kan worden aangesproken. Dit artikel geeft de schuldenaar de bevoegdheid zo'n akkoord aan te bieden en zegt aan wie en op welk moment dat kan.

Wie het akkoord aanbiedt

De bevoegdheid ligt bij de schuldenaar zelf. Het artikel kent haar niet toe aan de bewindvoerder, de rechtbank of een schuldeiser. Wie een ander akkoord wenst, kan dat op grond van dit artikel dus niet zelf aan de schuldeisers voorleggen.

Aan wie het aanbod is gericht

Het aanbod gaat naar de schuldeisers ten aanzien van wie de surseance werkt. Dat is een beperkte groep, want de surseance werkt niet voor alle vorderingen; artikel 232 Fw zondert een aantal soorten vorderingen daarvan uit. Schuldeisers met zo'n uitgezonderde vordering worden door het akkoord niet gebonden en stemmen er ook niet over mee, zolang zij hun vordering niet indienen. Dienen zij die toch in, dan gaat de surseance volgens artikel 257 Fw ook voor die vordering werken en vervalt het daaraan verbonden voorrecht, retentierecht, pandrecht of hypotheek, tenzij de vordering vóór het begin van de stemming wordt teruggenomen. Een geslaagd akkoord bevrijdt de schuldenaar dus niet van de vorderingen die buiten de surseance vallen.

Op welk moment

Het akkoord kan worden aangeboden bij het verzoek tot surseance of daarna. Beide momenten zijn toegestaan. Wordt het ontwerp meteen bij het verzoekschrift neergelegd, dan kent de wet daarvoor een eigen, kortere gang van zaken. Wordt het later aangeboden, dan volgt de gewone volgorde van neerlegging, aankondiging, stemming en bekrachtiging.

Wat een aangenomen akkoord betekent

Wordt het akkoord door de schuldeisers aangenomen en door de rechtbank bekrachtigd, dan is het volgens artikel 273 Fw verbindend voor alle schuldeisers ten aanzien van wie de surseance werkt, ook voor wie tegen heeft gestemd of niet op de vergadering is verschenen. Een akkoord dat niet wordt aangenomen of niet wordt bekrachtigd, kan ertoe leiden dat de rechtbank het faillissement uitspreekt.

Naast deze regeling kent de wet sinds 2021 het onderhandse akkoord van de artikelen 370 en verder Fw. Dat akkoord staat los van een surseance en kan ook worden aangeboden aan schuldeisers met zekerheidsrechten.

Een voorbeeld. Een aannemersbedrijf heeft een liquiditeitsprobleem door één misgelopen project, maar een gezonde orderportefeuille. Het vraagt surseance aan en biedt tegelijk een akkoord aan waarin de gewone schuldeisers een deel van hun vordering krijgen, betaald uit de opbrengst van de lopende opdrachten. Nemen zij het aan en bekrachtigt de rechter het, dan kan het bedrijf verder.

In de praktijk

Voor de schuldeiser is het aanbod het moment om te rekenen. Hij kan het aangeboden percentage vergelijken met wat hij naar verwachting zou ontvangen als de onderneming failliet gaat en wordt vereffend, en daarbij ook de tijd betrekken die beide routes kosten.

Voor de ondernemer is het akkoord het middel om de schulden waarvoor de surseance werkt definitief te regelen. Zonder akkoord biedt de surseance alleen tijdelijk uitstel.

Het aanbieden alleen is nog niet genoeg. De volgende artikelen regelen wat er met het ontwerp gebeurt: het ligt ter inzage bij de griffie, de schuldeisers worden aangeschreven, er wordt over gestemd en daarna oordeelt de rechter over de bekrachtiging.