Artikel 247a Faillissementswet (247a FW)

Voor een ondernemer die als natuurlijk persoon zaken doet, kan gaandeweg blijken dat een surseance de verkeerde route is: de schulden zijn te hoog om ooit volledig te betalen, en wat hij nodig heeft is een traject dat uitzicht biedt op een schone lei. Dit artikel maakt het mogelijk om de voorlopig verleende surseance in te trekken en tegelijk de schuldsaneringsregeling van toepassing te verklaren.

Voor wie en wanneer

De mogelijkheid staat open voor de schuldenaar die een natuurlijke persoon is. De wet stelt twee grenzen aan het moment, en die gelden voor de beslissing van de rechtbank: zij kan de omzetting uitspreken tot uiterlijk acht dagen vóór de dag die voor het verhoor van de schuldeisers is bepaald, en hoe dan ook niet later dan twee maanden na de dag van de voorlopige verlening. Het verzoek moet er dus ruim daarvoor liggen. Wie tot het laatste moment wacht, is voor deze route te laat, omdat de rechtbank dan niet meer op tijd kan beslissen.

Hoe het verzoek loopt

De schuldenaar wendt zich met een verzoek tot toepassing van de schuldsaneringsregeling tot dezelfde rechtbank die de surseance voorlopig heeft verleend; artikel 284 Fw beschrijft dat verzoek. Voordat de rechtbank beslist, kan zij de schuldenaar, de rechter-commissaris en de bewindvoerder oproepen om te worden gehoord. Wijst zij het verzoek toe, dan spreekt zij meteen de definitieve toepassing van de schuldsaneringsregeling uit. Er komt dus geen tussenfase.

De bekendmaking

De griffier maakt de intrekking van de voorlopige surseance bekend in de aankondiging die bij de schuldsaneringsregeling hoort en die artikel 293 Fw voorschrijft. In diezelfde aankondiging staat dat het verhoor van de schuldeisers niet doorgaat. Was er al een tijdstip bepaald voor de raadpleging en de stemming over een akkoord, dan wordt ook gemeld dat die niet plaatsvinden.

Let op wie wat doet

Bij de surseance is er een bewindvoerder en houdt de schuldenaar zelf het beheer, samen met hem. Ook in de schuldsaneringsregeling is er een bewindvoerder en een rechter-commissaris; er komt dus geen curator in beeld. Toch verandert de rolverdeling ingrijpend. Wordt de schuldsaneringsregeling uitgesproken, dan verliest de schuldenaar van rechtswege de bevoegdheid om over de goederen van de boedel te beschikken en om daarmee feitelijk te handelen. Het beheer en de vereffening van de boedel komen bij de bewindvoerder te liggen, die daarnaast toezicht houdt op de naleving van de verplichtingen van de schuldenaar. Ook het doel verschuift: niet langer uitstel om te herstellen, maar een traject waarin wordt afgelost naar vermogen met uitzicht op een afsluiting van de schulden.

Een voorbeeld. Een zelfstandige met een eenmanszaak krijgt voorlopig surseance. Binnen zes weken blijkt dat de omzet structureel te laag is en dat de privéschulden meelopen. Hij vraagt de rechtbank om intrekking van de surseance met toepassing van de schuldsaneringsregeling. De rechtbank hoort hem, de rechter-commissaris en de bewindvoerder, en spreekt de definitieve toepassing uit.

In de praktijk

Deze stap is ingrijpend en er zit een strakke klok op. Wie merkt dat de surseance geen uitweg biedt, doet er goed aan meteen te laten uitzoeken of de schuldsaneringsregeling haalbaar is, in plaats van te wachten tot de tweemaandengrens is gepasseerd.

Voor wie er persoonlijk voor staat: schuldhulpverlening via de gemeente kan helpen om het totaalbeeld van de schulden op orde te krijgen en te bekijken welke route past. Dat is geen zwaktebod, maar de gebruikelijke voorbereiding op een traject dat jaren kan duren en dat pas werkt als de cijfers volledig zijn.