Artikel 237b Faillissementswet (237b FW)

Nutsvoorzieningen doorleveren tijdens de surseance

Een wederpartij is niet bevoegd de nakoming van zijn verbintenis die voortvloeit uit een overeenkomst tot het geregeld afleveren van gas, water, elektriciteit of verwarming, benodigd voor de eerste levensbehoeften of voor het voortzetten van de door de schuldenaar gedreven onderneming, jegens de schuldenaar op te schorten wegens het door de schuldenaar niet nakomen van een vóór de surseance ontstane verbintenis tot betaling van een geldsom.
Een tekortkoming door de schuldenaar in de nakoming van een verbintenis als in het eerste lid bedoeld, die plaatsvond vóór de verlening van de surseance, levert geen grond op voor ontbinding van een overeenkomst als bedoeld in het eerste lid.
Een beroep door de wederpartij op een beding dat verlening van de surseance, de aanvraag van de surseance of het leggen van beslag grond oplevert voor ontbinding van een overeenkomst als bedoeld in het eerste lid, dan wel dat die overeenkomst daardoor van rechtswege zal zijn ontbonden, is slechts toegelaten met goedvinden van de schuldenaar en de bewindvoerder.

Toelichting

Zonder stroom, gas, water of verwarming valt een onderneming stil en wordt een woning onleefbaar. Dit artikel voorkomt dat een leverancier van die voorzieningen de levering stopzet omdat er nog oude rekeningen openstaan. Het beschermt daarmee precies datgene wat de surseance mogelijk moet maken: doorgaan terwijl er aan een oplossing wordt gewerkt.

Geen opschorting voor oude schulden

De leverancier mag zijn eigen verplichting niet opschorten omdat de schuldenaar een geldschuld van vóór de surseance niet heeft betaald. Het moet gaan om een overeenkomst tot het geregeld afleveren van gas, water, elektriciteit of verwarming, die nodig is voor de eerste levensbehoeften of voor de voortzetting van de onderneming van de schuldenaar. De kraan mag dus niet dicht als drukmiddel voor een oude factuur.

Geen ontbinding om die reden

Ook de zwaardere stap is uitgesloten: een tekortkoming van vóór de verlening van de surseance levert geen grond op om zo'n overeenkomst te ontbinden. De leverancier kan een oude betalingsachterstand dus niet aangrijpen om van het contract af te komen.

Bedingen die op de surseance zelf aanhaken

Veel contracten bevatten een clausule die bepaalt dat de overeenkomst eindigt of mag worden ontbonden zodra er surseance wordt aangevraagd of verleend, of zodra er beslag wordt gelegd. Op zo'n beding mag de leverancier zich alleen beroepen met goedvinden van zowel de schuldenaar als de bewindvoerder. In de praktijk is de clausule daarmee grotendeels uitgeschakeld.

Een voorbeeld. Een bakkerij met ovens op gas heeft een achterstand bij haar energieleverancier en krijgt surseance. De leverancier wil afsluiten en beroept zich op zijn algemene voorwaarden. Dat gaat niet op: de levering moet doorgaan en het beding werkt alleen als de schuldenaar en de bewindvoerder ermee instemmen.

Wat er wel van de schuldenaar wordt verwacht

Het artikel dekt de oude schuld af, niet het verbruik dat daarna nog komt. Wat na de ingang van de surseance wordt afgenomen, moet gewoon worden betaald. Of de boedel daarvoor kan worden aangesproken, hangt af van de manier waarop die nieuwe verplichting tot stand komt: werkt de bewindvoerder eraan mee of verleent hij machtiging of bijstand, dan drukt zij op de boedel; ontbreekt dat, dan is verhaal op de boedel alleen mogelijk voor zover die er beter van is geworden. Afstemming met de bewindvoerder is voor de leverancier dus meer dan een formaliteit. Blijft ook het nieuwe verbruik onbetaald, dan is er een tekortkoming van ná de surseance en staat de leverancier er anders voor. Onbeperkt blijven afnemen zonder te betalen staat deze bepaling dus niet toe.

In de praktijk

Voor de ondernemer is dit een van de weinige bepalingen die direct rust geven: de productie kan doorlopen. Zorg wel dat de lopende termijnen worden betaald en stem met de bewindvoerder af hoe dat wordt geregeld.

Voor particulieren in moeilijkheden is de gedachte achter dit artikel herkenbaar: eerste levensbehoeften worden beschermd. Wie merkt dat de vaste lasten structureel niet meer op te brengen zijn, kan bij de gemeente terecht voor schuldhulpverlening; die weg staat los van de vraag of er ooit een insolventieprocedure komt.

Voor de leverancier ten slotte betekent het artikel dat hij zijn risico op een andere manier moet beheersen dan met afsluiten: door goede afspraken over het lopende verbruik en, waar dat kan, over zekerheid daarvoor.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst