Artikel 225 Faillissementswet (225 FW)

Een surseance van betaling geeft de schuldenaar lucht, maar die lucht mag niet ten koste gaan van de schuldeisers. Dit artikel geeft de rechtbank daarom een ruime bevoegdheid: zij kan de bepalingen maken die zij ter beveiliging van de belangen van de schuldeisers nodig oordeelt. Daarmee kan zij aanvullen wat de overige bepalingen over de surseance niet voor het concrete geval regelen.

Een ruime bevoegdheid

De wet schrijft niet voor wélke maatregelen de rechtbank kan nemen. Het artikel noemt alleen het doel: de beveiliging van de belangen der schuldeisers. Binnen dat doel beoordeelt de rechtbank welke bepalingen zij nodig vindt. Zij kan daarbij aansluiten bij de omstandigheden van de onderneming en bij de risico's die zich in die zaak voordoen, bijvoorbeeld rond geldstromen, de verkoop van bedrijfsmiddelen of het aangaan van nieuwe verplichtingen. Hoe ver die ruimte precies reikt, zegt de wettekst niet; dat hangt af van de omstandigheden van het geval.

Wanneer de rechtbank dit doet

Het eerste moment is de voorlopige verlening van de surseance. Dan kent de rechtbank de zaak nog nauwelijks en kan zij meteen randvoorwaarden stellen. Het tweede moment is later: ook gedurende de surseance kan zij zulke bepalingen maken, als de omstandigheden daarom vragen. Een maatregel is dus geen eenmalige kans aan het begin.

Wie het kan aankaarten

Tijdens de surseance kan de rechtbank op vier manieren tot zo'n beslissing komen:

• Op voordracht van de rechter-commissaris, die het toezicht houdt en het dichtst op de zaak zit.
• Op verzoek van de bewindvoerders, bijvoorbeeld als zij merken dat afspraken worden omzeild.
• Op verzoek van een of meer schuldeisers die hun positie zien verslechteren.
• Ambtshalve, dus uit eigen beweging van de rechtbank.

Een voorbeeld. Bij een detailhandelsbedrijf in surseance blijkt dat er nog steeds grote bedragen worden overgeboekt naar een gelieerde vennootschap in het buitenland. De bewindvoerders vragen de rechtbank om bepalingen die dat aan banden leggen. De rechtbank kan dan grenzen stellen aan wat er zonder haar tussenkomst nog mag gebeuren.

In de praktijk

Voor schuldeisers is dit artikel het adres voor zorgen die verder gaan dan een enkele transactie. Merkt u dat de onderneming tijdens de surseance risico's neemt die de belangen van de schuldeisers raken, dan kunt u de rechtbank verzoeken daarover bepalingen te maken in plaats van af te wachten. Beschrijf in het verzoek concreet wat er gebeurt en waarom dat de belangen van de schuldeisers raakt, zodat de rechtbank kan beoordelen of een maatregel nodig is.

Voor de ondernemer betekent het artikel dat de rechtbank op elk moment tijdens de surseance aanvullende bepalingen kan maken, ook op verzoek van anderen. De bewindvoerders kunnen er op hun beurt gebruik van maken door de rechtbank te vragen in te grijpen waar hun eigen medewerking aan afzonderlijke handelingen niet volstaat.