Artikel 222b Faillissementswet (222b FW)

Naast het register dat elke rechtbank zelf bijhoudt, bestaat er één landelijk register waarin de gegevens over alle surseances van betaling samenkomen. Dit artikel wijst aan wie dat register houdt, welke gegevens erin staan en wie erin mag kijken. Het bestaan ervan maakt dat je niet hoeft te weten bij welke rechtbank een zaak loopt om te achterhalen of een onderneming surseance heeft.

Wie het register houdt

Het centrale register wordt gehouden door de minister van Justitie. De wet laat ruimte om die taak bij een ander orgaan te leggen: is dat orgaan aangewezen op de manier die artikel 222a Fw noemt, dan houdt dat orgaan het register. De verantwoordelijkheid is dus centraal belegd, terwijl de aanlevering bij de griffiers van de rechtbanken blijft liggen.

Welke gegevens erin staan

In het centrale register worden dezelfde gegevens ingeschreven die artikel 222a Fw voor het register bij de rechtbank opsomt. Dat betekent onder meer de beslissingen waarbij surseance voorlopig of definitief is verleend, verlengd of ingetrokken, de benoeming van de rechter-commissaris en de gegevens over een akkoord. Over de precieze vorm en inhoud worden bij algemene maatregel van bestuur nadere regels gegeven.

Inzage voor iedereen

Het register is openbaar: iedereen kan er kosteloos in kijken, zonder dat hij hoeft uit te leggen waarom. Wie een formeel stuk nodig heeft, kan tegen betaling een uittreksel krijgen. Dat uittreksel is bruikbaar als bewijs, bijvoorbeeld richting een verzekeraar, een bank of een buitenlandse zakenpartner.

Een voorbeeld. Een leasemaatschappij krijgt een aanvraag van een bedrijf dat zij niet kent. Voor zij tekent, laat zij het centrale register raadplegen. Daaruit blijkt dat er anderhalf jaar geleden een surseance liep die is ingetrokken. Dat is geen verbod om zaken te doen, maar wel reden om extra zekerheden te vragen.

In de praktijk

De waarde van dit register zit in de vindbaarheid. Voor een schuldeiser die twijfelt of hij nog moet leveren, voor een werknemer die wil weten wat er met zijn werkgever gebeurt en voor een adviseur die de status van een tegenpartij controleert, is dit de plek waar de officiële stand van zaken staat. Bedenk wel dat een register achter de werkelijkheid aan kan lopen: een beslissing moet eerst worden ingeschreven en doorgegeven voordat zij zichtbaar is. Bij een verse zaak loont het daarom om ook de aankondigingen in de Staatscourant te bekijken.

Voor de schuldenaar heeft de openbaarheid een keerzijde die eerlijk benoemd mag worden: een surseance is niet stil te houden. Klanten en leveranciers kunnen haar zien. Dat is meteen een argument om zelf het initiatief te nemen en de belangrijkste relaties uit te leggen wat er gebeurt, voordat zij het uit een register moeten halen.