Boek 1 Artikel 457 (1:457 BW)

Wat gebeurt er als iemand met een mentor toch zelf een rechtshandeling verricht op het terrein van de mentor, of als de mentor iets doet waartoe hij niet bevoegd was? Dit artikel geeft het antwoord: zo'n rechtshandeling is vernietigbaar, maar alleen tegenover wie wist of hoorde te weten wat er speelde.

Vernietigbaar, niet nietig

De handeling is niet vanzelf ongeldig. Zij is vernietigbaar, wat betekent dat iemand er een beroep op moet doen om haar ongedaan te maken; gebeurt dat niet, dan blijft zij in stand. In de praktijk is het de mentor die dat beroep doet namens de betrokkene. Wordt de handeling vernietigd, dan wordt zij geacht nooit te hebben bestaan en moet worden teruggedraaid wat is gepresteerd.

Handelingen door of jegens de betrokkene

Is de rechtshandeling verricht door de betrokkene zelf, of tot hem gericht, dan kan alleen een beroep op de vernietigbaarheid worden gedaan tegenover iemand die het mentorschap kende of had behoren te kennen. Tegenover zo'n persoon wordt de betrokkene volgens het tweede lid vermoed onbevoegd te zijn geweest.

Wie van het mentorschap niets wist en dat ook niet hoefde te weten, kan de vernietigbaarheid niet worden tegengeworpen.

Handelingen door of jegens de mentor

Is de rechtshandeling juist door de mentor verricht of tot hem gericht, terwijl hij daartoe niet bevoegd was, dan kan de vernietigbaarheid alleen worden ingeroepen tegenover iemand die die onbevoegdheid kende of had behoren te kennen. Hier gaat het dus niet om wetenschap van het mentorschap, maar om wetenschap van het feit dat de mentor buiten zijn bevoegdheid trad. Ook hier wordt de argeloze wederpartij beschermd.

Kennen of behoren te kennen

Of iemand het mentorschap of de onbevoegdheid kende of had behoren te kennen, hangt af van de omstandigheden van het geval. Wie in het contact met de betrokkene te horen krijgt dat er een mentor is, of eerder met die mentor over de betrokkene heeft gesproken of gecorrespondeerd, kende het mentorschap. Het vermoeden van onbevoegdheid uit het tweede lid gaat pas werken als die wetenschap vaststaat.

In de praktijk

Een mentor die zo'n overeenkomst ontdekt, kan de vernietiging schriftelijk inroepen met vermelding van de reden; bewijs dat de wederpartij van het mentorschap wist, is daarbij van belang. Dit artikel gaat alleen over de zorgsfeer van artikel 1:453 BW; buiten dat terrein is de betrokkene gewoon bevoegd.