Boek 1 Artikel 444 (1:444 BW)

Wie het vermogen van een ander beheert, moet daarvoor kunnen worden aangesproken. Dit korte artikel legt de maatstaf vast: de bewindvoerder is jegens de rechthebbende aansprakelijk als hij tekortschiet in de zorg van een goed bewindvoerder, tenzij de tekortkoming hem niet kan worden toegerekend.

De maatstaf

De zorg van een goed bewindvoerder is een open norm. Ingevuld betekent zij: handelen zoals een redelijk bekwame en redelijk handelende bewindvoerder in dezelfde situatie zou doen. Van een professioneel kantoor dat aan de wettelijke kwaliteitseisen moet voldoen, wordt daarbij meer verwacht dan van een dochter die het bewind over de financiën van haar moeder doet naast haar baan. Maar ook een familielid moet de administratie op orde houden, de rekeningen betalen en verantwoording afleggen.

Wanneer er wel en niet aansprakelijkheid is

• Wel. Post laten liggen waardoor toeslagen of een uitkering stoppen; geld van de rechthebbende vermengen met eigen geld; een woning laten verkopen zonder de vereiste toestemming of machtiging; verzekeringen laten vervallen; boetes en incassokosten laten oplopen door te laat te betalen.

- Niet zonder meer. Een belegging die minder oplevert dan gehoopt, als de keuze op zichzelf verdedigbaar was; schade door een omstandigheid buiten zijn invloed, zoals een instantie die informatie te laat verstrekt. Dan is er geen tekortkoming, of kan die hem niet worden toegerekend.

Hoe dit samenhangt met het toezicht

Aansprakelijkheid staat naast het toezicht van de kantonrechter. Die kan inlichtingen vorderen, inzage in de administratie verlangen, de rekening en verantwoording afkeuren en de bewindvoerder op grond van artikel 1:448 BW ontslaan wegens gewichtige redenen. Ontslag herstelt de schade echter niet; daarvoor is deze bepaling nodig.

De schade wordt vergoed aan de rechthebbende, of na diens overlijden aan de erfgenamen. Het gaat om het nadeel dat door het tekortschieten is ontstaan, bijvoorbeeld de misgelopen toeslag of de onnodige incassokosten.

Een voorbeeld. Een bewindvoerder vergeet jarenlang huurtoeslag aan te vragen voor zijn cliënt, hoewel die daar recht op had en alle gegevens beschikbaar waren. De gemiste toeslag is schade die het gevolg is van onvoldoende zorg, en die kan op hem worden verhaald.

In de praktijk

Bent u rechthebbende of familielid en vermoedt u dat het misgaat, vraag dan eerst de rekening en verantwoording en een toelichting op. Komt u er niet uit, meld het dan bij de kantonrechter die toezicht houdt; dat is kosteloos en vaak de snelste weg. Blijft er schade over, dan kunt u vergoeding vorderen, zo nodig met hulp van het Juridisch Loket of een advocaat. Voor bewindvoerders is de les vooral preventief: leg beslissingen vast, vraag bij twijfel machtiging en houd de administratie zo bij dat u elk moment kunt uitleggen wat u hebt gedaan.