Boek 1 Artikel 416 (1:416 BW)

Deze korte bepaling sluit één rechtsmiddel uit. Tegen de beslissing waarin de rechtbank beveelt dat een vermiste wordt opgeroepen, kan niemand in hoger beroep of in cassatie. Wie het niet eens is met dat bevel, moet zijn bezwaren dus in de lopende procedure zelf naar voren brengen.

Waarom die uitsluiting er is

Het bevel tot oproeping is een tussenstap. De rechtbank beslist er niets definitiefs mee: zij zegt niet dat iemand vermist is en al helemaal niet dat hij is overleden. Zij zorgt er alleen voor dat de betrokkene, of iemand die van hem weet, de kans krijgt zich te melden voordat er verstrekkende gevolgen worden verbonden aan zijn afwezigheid. Zou tegen die stap apart kunnen worden geprocedeerd, dan zou een procedure die toch al lang duurt nog jaren langer worden, terwijl er intussen niets wordt beslist waar iemand nadeel van lijdt.

Wat er wél kan

De uitsluiting is beperkt tot dat ene bevel. Zij zegt niets over de vraag of aan de voorwaarden van artikel 1:413 BW is voldaan; dat oordeel komt pas aan de orde bij de beslissing over de vermissing zelf. Wie meent dat de wachttijd nog niet is verstreken, dat het laatste levensteken van later datum is dan de verzoeker beweert, of dat de verzoeker helemaal geen belanghebbende is, kan dat in de procedure aanvoeren en later opnieuw aan de orde stellen.

Ook praktisch is er ruimte. De rechtbank bepaalt zelf hoe lang de oproep loopt en kan die termijn verlengen. Verschijnt de vermiste alsnog, of komt iemand met bewijs dat hij leeft, dan houdt de zaak op; daarvoor is geen rechtsmiddel nodig.

Wat dit betekent voor betrokkenen

Voor familieleden betekent dit vooral dat zij tempo houden. Is er bezwaar tegen de gang van zaken, breng dat dan in bij de rechtbank die de zaak behandelt, en wacht niet op een beroepsprocedure die er niet is. Laat u bijstaan door een advocaat, die weet op welk moment welk verweer nog effect heeft.

Een voorbeeld. Twee broers verschillen van mening over de vraag of hun zus echt vermist is. De ene dient een verzoek in, de rechtbank beveelt de oproeping. De andere broer kan tegen dat bevel niets ondernemen, maar hij kan wel in de procedure aantonen dat zijn zus een jaar geleden nog contact zocht. Slaagt hij daarin, dan blijkt dat de wachttijd nog niet was verstreken en komt het niet tot een vaststelling van de vermissing.

In de praktijk

Reageer op de oproeping als u iets weet. Juist de oproeping is bedoeld om informatie boven tafel te krijgen; wie kan aantonen dat de vermiste leeft, maakt met één brief of één getuigenverklaring een einde aan de hele procedure. Wie niets van zich laat horen omdat hij denkt later wel in beroep te kunnen gaan tegen het oproepingsbevel, komt bedrogen uit: dat beroep bestaat niet.