Boek 1 Artikel 391 (1:391 BW)

Naast de bekendmaking in de Staatscourant bestaat er een doorlopend register. Dit artikel bepaalt dat een bij algemene maatregel van bestuur aangewezen orgaan een openbaar register bijhoudt waarin rechtsfeiten worden aangetekend die te maken hebben met curatele en met bewind over goederen. Daarin staat per maatregel wat anderen moeten weten om te beoordelen of iemand zelfstandig kan handelen.

Wat er in het register staat

Per curatele en per in te schrijven bewind worden onder meer opgenomen: de naam en geboortedatum van de betrokkene, uittreksels van de beslissingen waarbij de maatregel is ingesteld, verlengd of opgeheven, de grond waarop de curatele berust, de einddatum als die er is, uittreksels van beslissingen waarbij een curator of bewindvoerder wordt benoemd, geschorst of ontslagen, en de naam en woonplaats van die curator of bewindvoerder met een eventuele taakverdeling. Alles met vermelding van de datum.

Niet elk bewind staat erin

Hier zit een belangrijk verschil. Bewind wegens verkwisting of problematische schulden wordt ingeschreven; dat raakt immers rechtstreeks het handelsverkeer. Bewind wegens een lichamelijke of geestelijke toestand wordt alleen ingeschreven voor zover de rechter dat heeft bepaald op grond van artikel 1:436 BW. Zo wordt niet elke kwetsbare situatie zonder noodzaak openbaar gemaakt.

Inzage

Iedereen kan het register kosteloos inzien en kan tegen betaling een uittreksel krijgen, met inachtneming van de regels van de Wet griffierechten burgerlijke zaken. Dat maakt het register bruikbaar voor banken, verhuurders, autobedrijven en webwinkels die willen weten of zij met de betrokkene zelf kunnen contracteren.

Bijhouden en doorhalen

De griffier van de rechtbank geeft de gegevens door aan het orgaan dat het register houdt, en meldt ook het overlijden van de betrokkene. Het einde van de maatregel leidt tot doorhaling: bij afloop van de termijn op de dag na het verstrijken daarvan, bij opheffing op het moment waarop die beschikking onherroepelijk wordt, en bij overlijden nadat de griffie het bericht daarvan heeft ontvangen.

Een voorbeeld

Een vrouw staat onder bewind wegens problematische schulden. Zij wil een telefoonabonnement afsluiten. Anders dan bij curatele blijft zij handelingsbekwaam: zij kan zelf een overeenkomst aangaan, maar over de goederen die onder het bewind vallen gaat haar bewindvoerder. De aanbieder kan in het register zien dat er een bewind loopt en wie die bewindvoerder is, en kan de aanvraag met hem afstemmen. Wordt het bewind later opgeheven, dan verdwijnt de inschrijving zodra die beslissing onherroepelijk is.

In de praktijk

Voor bewindvoerders en curatoren: controleer na benoeming of de inschrijving klopt, ook uw naam en de taakverdeling, en meld wijzigingen. Voor betrokkenen: is uw maatregel geëindigd, kijk dan of de doorhaling daadwerkelijk heeft plaatsgevonden, want een oude vermelding kan u blijven achtervolgen bij aanvragen. Voor ondernemers: raadplegen kost niets en maakt duidelijk met wie u moet schakelen: bij een curatele met de curator, bij een bewind met de bewindvoerder voor de goederen die onder dat bewind vallen.