Boek 1 Artikel 375 (1:375 BW)

Op het moment dat een pupil achttien wordt, verandert de verhouding met zijn voogd van de ene op de andere dag. De jongvolwassene is nu zelf rechthebbende, maar hij weet nog niet wat er precies met zijn vermogen is gebeurd. Dit artikel beschermt hem: een rechtshandeling over de voogdij of de voogdijrekening die hij vóór de rekening en verantwoording met zijn voogd verricht, is vernietigbaar.

Waartegen dit beschermt

Het gevaar is duidelijk. Een voogd kan, bewust of onbedoeld, snel iets laten tekenen: een kwijting, een afspraak dat er niets meer te vorderen valt, een regeling over een openstaand bedrag. Wie op dat moment nog geen overzicht heeft gekregen, kan niet inschatten wat hij weggeeft. Door zulke afspraken vernietigbaar te maken, dwingt de wet af dat eerst de cijfers op tafel komen en pas daarna wordt afgerekend.

Wat eronder valt

Het gaat om rechtshandelingen die betrekking hebben op de voogdij of op de voogdijrekening en die de meerderjarig geworden pupil tot de voogd richt of met hem verricht. Denk aan het verlenen van kwijting, aan een schikking over een verschil in de rekening of aan het kwijtschelden van iets wat de voogd nog verschuldigd is. Gewone afspraken tussen beiden die niets met het bewind te maken hebben, zoals de koop van een auto, vallen er niet onder.

Alleen de jongvolwassene kan zich erop beroepen

De vernietigingsgrond is eenzijdig: alleen van de kant van de meerderjarig gewordene kan er een beroep op worden gedaan. De voogd kan zich er dus niet op verschuilen om onder een afspraak uit te komen die hem achteraf niet bevalt. Dat past bij de strekking: de bepaling is er voor de bescherming van degene die net zijn eigen zaken heeft gekregen, niet voor die van degene die verantwoording moet afleggen.

Een voorbeeld

Een meisje wordt achttien. Haar voogd komt op haar verjaardag langs met een verklaring waarin staat dat zij niets meer van hem te vorderen heeft, en zij tekent zonder ooit een rekening te hebben gezien. Maanden later blijkt uit de stukken dat er een aanzienlijk bedrag onverklaard is verdwenen. Omdat zij tekende vóór de rekening en verantwoording, kan zij die verklaring vernietigen en alsnog om opheldering vragen.

In de praktijk

Teken niets over de voogdij voordat u de rekening en verantwoording hebt gehad en begrepen. Vraag om de onderliggende stukken en neem er de tijd voor; de wet geeft u die ruimte. Bent u voogd, wacht dan met het vragen van kwijting tot de rekening is afgelegd ten overstaan van de kantonrechter (artikel 1:374 BW); dat is voor u ook veiliger, want een verklaring van daarvóór houdt geen stand als de jongvolwassene haar aantast.