Boek 1 Artikel 362 (1:362 BW)

Als uit de rekening van de voogd blijkt dat de minderjarige door slecht bewind schade heeft geleden, hoeft het kind niet eerst een aparte procedure te beginnen. Dit artikel geeft de kantonrechter de bevoegdheid om die schade zelf vast te stellen en de voogd te veroordelen tot vergoeding ervan. Hij kan dat doen op verzoek van de andere voogd, maar ook uit eigen beweging.

Wanneer dit aan de orde is

Het aanknopingspunt is de rekening. Uit de verantwoording over het bewind moet blijken dat er iets is misgegaan én dat het kind daardoor slechter af is. Slecht bewind is meer dan een ongelukkige keuze achteraf bezien: het gaat om beheer dat niet voldoet aan wat van een zorgvuldige voogd mag worden verwacht. Denk aan geld dat verdwenen is zonder verklaring, aan bezittingen die ver onder de waarde zijn verkocht of aan kosten die niets met het kind te maken hadden.

Wie het in gang zet

De andere voogd kan erom vragen; bij een gezamenlijke voogdij is dat de meest voor de hand liggende weg. Daarnaast kan de kantonrechter ambtshalve optreden, dus zonder dat iemand het verzoekt. Dat past bij zijn taak: hij houdt toezicht op het bewind en kan niet werkeloos toekijken als hij ziet dat het vermogen van een kind wegloopt. Voor de beoordeling van de rekening zelf gelden de mogelijkheden van artikel 1:360 BW, waaronder onderzoek door een deskundige.

Wat de beslissing inhoudt

De kantonrechter doet twee dingen tegelijk: hij stelt vast hoe groot de schade is en hij veroordeelt de voogd om die te vergoeden. Het bedrag komt het kind toe; het is immers zijn vermogen dat is aangetast. Betaalt de voogd niet, dan kan de kantonrechter de Raad voor de Kinderbescherming daarvan in kennis stellen, zoals artikel 1:365 BW laat zien. Die kennisgeving kan uitmonden in de vraag aan de rechtbank of de voogdij moet worden beëindigd.

Een voorbeeld

Een oom is voogd over zijn nichtje, dat een spaartegoed uit een nalatenschap heeft. Uit de rekening blijkt dat een deel daarvan is gebruikt om een schuld van de oom af te lossen. Hij noemt het een lening, maar er is niets vastgelegd en er is niets terugbetaald. De kantonrechter kan de omvang van het weggenomen bedrag vaststellen en de oom veroordelen dat aan zijn nichtje te vergoeden.

In de praktijk

Voor een voogd is de les eenvoudig: houd het vermogen van het kind strikt gescheiden van uw eigen geld, leen er nooit uit, en zorg dat elke grotere uitgave uitlegbaar is. Voor de andere voogd of voor een bezorgd familielid geldt dat het zin heeft om concreet te zijn: benoem welke posten in de rekening niet kloppen en waarom. Hoe scherper de vraag, hoe gerichter de kantonrechter de schade kan vaststellen.