Boek 1 Artikel 357 (1:357 BW)

Soms bepaalt de rechter dat de kosten van een maatregel die ten behoeve van een minderjarige is bevolen, voor rekening van die minderjarige komen. Als daarvoor zijn vermogen moet worden aangesproken, regelt artikel 1:357 BW hoe dat gaat: niet met de gebruikelijke machtiging aan de voogd, maar met een aanwijzing van de kantonrechter welke goederen mogen worden verkocht of bezwaard.

Het gewone stelsel

In het bewind van de voogd geldt als hoofdregel dat goederen van het kind niet zomaar te gelde mogen worden gemaakt. Artikel 1:345 BW verlangt voor het beschikken over goederen machtiging van de kantonrechter: de voogd dient een verzoek in, de rechter beslist of het mag.

Wat dit artikel daaraan verandert

Dit artikel kent twee voorwaarden. Er moet een rechterlijke beschikking zijn waarin de kosten van de maatregel ten laste van de minderjarige zijn gebracht, en voor de betaling moet het vermogen van de minderjarige worden aangesproken. Is aan beide voldaan, dan vraagt de voogd geen machtiging. In plaats daarvan wijst de kantonrechter aan welke goederen worden verkocht of bezwaard. De voogd voert die aanwijzing vervolgens uit; hij kiest niet zelf welk bezit van het kind wordt gebruikt.

Wie beslist

Er zijn dus twee beslissingen, bij twee rechters. De beslissing dat de kosten van de maatregel voor rekening van het kind komen, wordt genomen in de procedure waarin die maatregel is bevolen. Het aanwijzen van de goederen ligt vervolgens bij de kantonrechter, die ook overigens toezicht houdt op het bewind van de voogd. Binnen dit boek beslist de rechtbank over maatregelen rond een kind en de kantonrechter over het beheer van zijn vermogen.

Waarom het uitmaakt welk goed wordt aangewezen

Vermogen van een kind is zelden één zak geld. Er kan een spaartegoed zijn, een aandeel in een huis, een polis of een geërfd voorwerp met gevoelswaarde. Door zelf de goederen aan te wijzen kan de kantonrechter bepalen dat eerst het makkelijk beschikbare vermogen wordt gebruikt en dat wat op lange termijn waarde heeft voor het kind, zo veel mogelijk in stand blijft. Bezwaren in plaats van verkopen is daarbij ook een mogelijkheid die de wet uitdrukkelijk noemt.

Een voorbeeld

Voor een vijftienjarige met een erfenis van zijn grootouders is een maatregel bevolen waarvan de kosten bij beschikking te zijnen laste zijn gebracht. Zijn vermogen bestaat uit een spaarrekening en een klein aandeel in een vakantiewoning. De kantonrechter kan aanwijzen dat het spaartegoed wordt gebruikt en het aandeel in de woning ongemoeid blijft, zodat dat later verdeeld kan worden zonder gedwongen verkoop.

In de praktijk

Voor een voogd betekent deze bepaling dat hij niet zelfstandig bepaalt welk bezit van het kind eraan gaat. Hij legt de kantonrechter een overzicht voor van wat er is, met de verwachte opbrengst en de gevolgen per onderdeel, en wacht de aanwijzing af. Voor het kind en zijn familie is het goed om te weten dat in de beschikking over de maatregel wordt beslist dát de kosten voor rekening van de minderjarige komen en dat tegen die beslissing de gewone rechtsmiddelen openstaan; hoe hoog die kosten uitvallen, blijkt doorgaans pas bij de uitvoering en volgt uit de regeling waarop zij berusten.