Boek 1 Artikel 349 (1:349 BW)

Procederen kost geld en kan slecht aflopen. Daarom mag de voogd niet op eigen houtje namens het kind naar de rechter stappen. Artikel 1:349 BW verbindt aan het aanvallende optreden en aan het opgeven van een zaak de eis van machtiging van de kantonrechter. Verweer voeren mag hij wel zonder machtiging, maar ook daarvoor kan hij dekking vragen.

Als eiser optreden of beroep instellen

Begint de voogd zonder machtiging een procedure voor het kind, of stelt hij zonder machtiging beroep in tegen een uitspraak, dan wordt hij niet-ontvankelijk verklaard. De rechter komt dan aan de inhoud niet toe. Dat is een harde sanctie, die de voogd bovendien met een kostenveroordeling kan opzadelen. Onherstelbaar is het gebrek niet: wordt de machtiging alsnog tijdens de procedure door de kantonrechter verleend, dan kan het verzuim daarmee worden gedekt. Daarop rekenen is riskant, en daarom hoort de machtiging in orde te zijn voordat de dagvaarding uitgaat of het beroepschrift wordt ingediend.

Berusten kan ook niet zomaar

Er is een keerzijde. De voogd mag zonder machtiging evenmin berusten in een eis die tegen het kind is ingesteld of in een uitspraak die tegen het kind is gedaan. Berusten betekent dat hij zich neerlegt bij de vordering of bij het vonnis en daartegen niets meer onderneemt. Ook dat kan het kind veel kosten, en daarom kijkt de kantonrechter mee.

Verweer voeren en verzet doen

Wordt het kind aangesproken, dan kan de voogd zich verdedigen zonder dat hij eerst toestemming nodig heeft; anders zou het kind weerloos zijn zolang de aanvraag loopt. Wel kan de voogd zich, voordat hij verweer voert of verzet doet tegen een bij verstek gedane uitspraak, tot zijn verantwoording door de kantonrechter laten machtigen. Dat is geen verplichting maar een bescherming: het laat zien dat zijn keuze om te procederen is getoetst.

Een voorbeeld. Een kind onder voogdij heeft een vordering op een aannemer die de woning van de overleden ouders slecht heeft opgeleverd. De voogd wil dagvaarden. Hij vraagt eerst machtiging, met een inschatting van de kosten en de kans van slagen. Krijgt hij die, dan kan hij procederen. Verschijnt er omgekeerd een deurwaarder met een claim tegen het kind, dan mag hij meteen verweer voeren.

In de praktijk

Overleg vroeg met de kantonrechter, dus al voordat termijnen gaan lopen; een beroepstermijn wacht niet op een machtiging. Bespreek met een advocaat hoe de kosten zich verhouden tot het belang van de zaak, want dat is precies waar de kantonrechter naar kijkt. En leg vast waarom u niet procedeert als u daarvan afziet: ook stilzitten kan later worden beoordeeld als beheer waarvoor u verantwoording aflegt.