Boek 1 Artikel 345 (1:345 BW)

De voogd beheert het vermogen van het kind en mag daarin veel zelf beslissen, maar niet alles. Artikel 1:345 BW wijst de handelingen aan waarvoor hij eerst machtiging van de kantonrechter moet vragen. Het gaat om ingrepen die het vermogen van het kind wezenlijk raken of het kind voor langere tijd aan verplichtingen binden. De kantonrechter toetst vooraf of zo'n handeling in het belang van het kind is.

Waarvoor u vooraf naar de kantonrechter moet

• Beschikken over goederen van het kind. Denk aan verkoop of bezwaring. Er zijn drie uitzonderingen: het gaat om geld, de handeling is een gewone beheersdaad, of zij vloeit voort uit een rechterlijk bevel.
• Giften doen namens het kind, tenzij de gift gebruikelijk en niet bovenmatig is. Een verjaardagscadeau valt er dus buiten.
• Een erfrechtelijke making of een gift aannemen waaraan lasten of voorwaarden zijn verbonden, want daarmee neemt het kind ook verplichtingen op zich.
• Geld lenen of het kind als borg of hoofdelijk medeschuldenaar verbinden.

- Afspreken dat een boedel voor bepaalde tijd onverdeeld blijft terwijl het kind daarin gerechtigd is.

Wat de kantonrechter er nog aan kan toevoegen

De opsomming is geen plafond. De kantonrechter kan bepalen dat de voogd ook machtiging nodig heeft voor het innen van vorderingen van het kind, en uitdrukkelijk ook voor het beschikken over saldi bij een bank in de zin van de Wet op het financieel toezicht. Daarmee kan het toezicht worden aangescherpt wanneer er zorgen zijn over het beheer of wanneer het om een groot vermogen gaat.

Een geschil beëindigen

Voor een vaststellingsovereenkomst of schikking in een geschil waarbij het kind betrokken is, is niet altijd machtiging nodig. Zij kan achterwege blijven bij een schikking als bedoeld in artikel 87 Rv, wanneer het voorwerp van de onzekerheid of het geschil niet meer dan € 700 waard is, en wanneer de overeenkomst als een beheersdaad kan worden gezien. Buiten die gevallen is een machtiging wel vereist.

Een voorbeeld. Een voogd wil het huis verkopen dat het kind heeft geërfd, omdat de onderhoudskosten het spaargeld opeten. Verkoop is beschikken en geen gewone beheersdaad, dus vraagt hij vooraf machtiging en onderbouwt hij met een taxatie en een begroting waarom verkoop in het belang van het kind is. Het opzeggen van het tuinonderhoudscontract mag hij zonder meer zelf doen.

Als de machtiging ontbreekt

De gevolgen staan in artikel 1:347 BW. Een rechtshandeling ten name van de minderjarige die in strijd met dit artikel is verricht, is vernietigbaar, en alleen van de zijde van de minderjarige kan op die grond een beroep worden gedaan. Het tweede lid van dat artikel beperkt de vernietiging: zij is niet mogelijk bij een rechtshandeling anders dan om niet als de wederpartij te goeder trouw was, en evenmin als de handeling het kind geen nadeel heeft berokkend. Ook een handeling zonder machtiging kan dus in stand blijven.

In de praktijk

Vraag de machtiging schriftelijk, met stukken erbij: waarom is dit nodig, wat levert het het kind op, wat is het alternatief. Doe dat vóór het tekenen, niet erna, en neem een voorbehoud van machtiging op in de conceptovereenkomst. Zo weet ook de wederpartij waar zij aan toe is.