Boek 1 Artikel 340 (1:340 BW)

Soms is een vermogen niet binnen de gestelde tijd in kaart te brengen, bijvoorbeeld omdat een nalatenschap nog niet is afgewikkeld. Artikel 1:340 BW geeft de kantonrechter daarom de bevoegdheid een langere termijn te stellen voor het inleveren van de boedelbeschrijving of van de verklaring die daarvoor in de plaats komt. Levert de voogd binnen de termijn helemaal niets in, dan volgt er een oproeping.

Uitstel: alleen bij gebleken noodzaak

De kantonrechter verlengt de termijn wanneer de noodzaak daarvan is gebleken. Het is dus geen automatisme en zeker geen formaliteit: de voogd moet uitleggen waarom het niet lukt. Goede redenen zijn bijvoorbeeld dat een erfenis nog niet is verdeeld, dat een taxatie op zich laat wachten of dat gegevens uit het buitenland moeten komen. Vraag het uitstel op tijd, dus vóórdat de termijn is verstreken.

Wat er gebeurt als er niets komt

Is de termijn voorbij en is er geen boedelbeschrijving en ook geen verklaring ingeleverd, dan roept de kantonrechter de voogd op om te worden gehoord. Dat moet hij doen binnen tien dagen na het einde van de termijn. Het initiatief ligt dus bij de rechter; de voogd hoeft niet eerst te worden aangemaand door een ander.

Waarom een verhoor en geen sanctie

De oproeping is bedoeld om te achterhalen wat er aan de hand is. Soms blijkt de voogd overbelast of onwetend, soms is het vermogen ingewikkelder dan gedacht, en soms is er iets ernstigers aan de hand. De kantonrechter kan naar aanleiding van het verhoor aandringen op nakoming en het toezicht aanscherpen. In het uiterste geval kan het uitblijven van verantwoording ertoe leiden dat de raad voor de kinderbescherming wordt ingeschakeld en dat de voogdij ter discussie komt te staan.

Een voorbeeld. Een voogd erft namens een kind een aandeel in een boerderij die met broers en zussen van de overleden ouder gedeeld wordt. De verdeling ligt stil. Hij schrijft de kantonrechter vóór het einde van de acht maanden, legt uit waarom een sluitende beschrijving nu niet kan en vraagt een half jaar extra. De kantonrechter verleent uitstel. Had hij niets gedaan, dan was hij kort na afloop van de termijn opgeroepen.

In de praktijk

Stilzitten is de slechtste optie. Een brief met uitleg en een concreet voorstel voor een nieuwe termijn kost weinig moeite en houdt de verhouding met de kantonrechter goed. Krijgt u toch een oproeping, ga er dan heen en neem mee wat u al wél hebt: een concept, saldo-overzichten, correspondentie. Wie laat zien dat hij ermee bezig is, komt er meestal met een nieuwe termijn af.