Boek 1 Artikel 331a (1:331a BW)

Artikel 1:331a BW bepaalt dat de rechtbank, in plaats van schorsing van de voogd in de uitoefening van de voogdij en voorziening in de voorlopige voogdij als bedoeld in artikel 1:331 BW, de minderjarige onder toezicht kan stellen als bedoeld in artikel 1:255 BW.

Schorsing of ondertoezichtstelling

Schorsing haalt het gezag tijdelijk bij de voogd weg en legt het in handen van een voorlopige voogd. Een ondertoezichtstelling laat het gezag bij de voogd en zet er toezicht en hulp naast. Het artikel stelt de rechtbank in staat tussen die twee te kiezen. Kiest zij voor toezicht, dan gaat het om de ondertoezichtstelling zoals artikel 1:255 BW die omschrijft, met de gevolgen die de wet daaraan verbindt.

Wat de ondertoezichtstelling betekent

Bij een ondertoezichtstelling houdt de voogd het gezag en daarmee de verantwoordelijkheid voor verzorging en opvoeding. Een gecertificeerde instelling voert de maatregel uit: zij begeleidt het gezin en kan schriftelijke aanwijzingen geven over de opvoeding, die de voogd moet opvolgen. De maatregel geldt niet onbeperkt: de rechter spreekt haar voor bepaalde tijd uit en beoordeelt bij een verzoek om verlenging opnieuw of zij nog nodig is.

Wie beslist

De rechtbank beslist. De woorden 'in plaats van' in de wettekst plaatsen deze bevoegdheid in de procedure van artikel 1:331 BW: er ligt een verzoek tot schorsing van de voogd en voorziening in de voorlopige voogdij, en de rechtbank kan in die procedure voor de ondertoezichtstelling kiezen.

Een voorbeeld. Een oom is voogd over zijn nichtje van dertien. Er zijn zorgen over schoolverzuim en over een rommelige thuissituatie, en de raad voor de kinderbescherming vraagt om schorsing. Op zitting blijkt dat de oom wil meewerken en dat het meisje sterk aan hem gehecht is. De rechtbank schorst hem niet, maar stelt het meisje onder toezicht, zodat er iemand meeloopt die school en hulpverlening erbij kan halen.

In de praktijk

Voor de voogd betekent deze uitkomst dat hij het gezag houdt, maar begeleiding krijgt die hij niet kan negeren. Voor het kind verandert er in de dagelijkse situatie meestal weinig; het blijft waar het woont. Wie het met de beslissing oneens is, kan hoger beroep instellen, ook hier met bijstand van een advocaat.

Let op het verschil met artikel 1:332a BW. Dat artikel gaat over de rechter die een verzoek tot beëindiging van de voogdij afwijst en het kind daarbij onder toezicht stelt. Artikel 1:331a BW gaat over het eerdere, spoedeisende moment: het alternatief voor schorsing en voorlopige voogdij.